- سخن ناشر 1
- پیشگفتار 3
- ضرورت توجه به امر به معروف و نهی از منکر 5
- معنای لغوی معروف و منکر 10
- معنای اصطلاحی معروف و منکر 11
- اقسام امر به معروف و نهی از منکر 12
- تأکید قرآن بر امر به معروف و نهی از منکر 13
- روایات و تشویق به امر به معروف و نهی از منکر 18
- آثار و برکات امر به معروف و نهی از منکر 21
- عواقت و آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر 27
- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 33
- روش های امر به معروف و نهی از منکر 39
- 1 - استفاده از اسلوب صحیح و غیر حساسیت زا 39
- اشاره 39
- 2 - استفاده از داستان 41
- 3 - استفاده از ضرب المثل 41
- 4 - مخاطب را به فکر واداشتن 42
- 6 - شجاعت در گفتار 43
- 5 - استفاده از گفتگو 43
- 9 - مدارا کردن با مردم 44
- 7 - از خود گذشتگی 44
- 8 - خوشرویی 44
- 11 - صبور بودن 45
- 10 - نیکی و نیکوکاری 45
- 12 - حفظ خونسردی هنگام اهانت 45
- 13 - همگانی شدن 46
- 14 - نوید دنیایی دادن 47
- 15 - تشکیل مرکزی برای امر به معروف و نهی از منکر 48
- 16 - از بشارت شروع کردن 48
- 17 - شروع به ترساندن در صورتی که گناه خطیر است 49
- 18 - استفاده از کلمات عاطفی 49
- 20 - از کارهای زشت آنان ترشرو نشدن 50
- 21 - فرزند و نزدیکان خود را نیز نصیحت کردن 50
- 19 - زیاد امر به معروف و نهی از منکر کردن 50
- 25 - در کلمات خود خدا را شاهد گرفتن 51
- 24 - امر به تعقل نمودن 51
- 23 - باید حرکت نمود 51
- 26 - اعلام تبرّی از کردار زشت نمودن 51
- 22 - هنگام نصیحت فرزند از کلمات خاص عاطفی استفاده کردن 51
- 27 - با نپذیرفتن نصیحتش به خدا توکل کردن 52
- 29 - ترساندن از عذاب 52
- 28 - مخاطب را امیدوار کند 52
- 31 - به برتری علم خود بر مخاطب اشاره کند 53
- 32 - با نزدیکان از راه دلسوزی وارد شود 53
- 30 - بزرگی فرد مانع نصیحت کردن او نمی شود 53
- 35 - از نزدیکان شروع شود 54
- 34 - علت کناره گیری را بیان کند 54
- 33 - موضع خود را بعد از نپذیرفتن دعوت جدا کند 54
- 36 - به مظاهر فساد با دید استهزا نگریسته شود 55
- 37 - بعد از آگاهی مخاطب، سخن خود را ادامه دهد 55
- 41 - اشاره به اصلاح گری خود کند 56
- 40 - اشاره به نعمت های خدادادی کند 56
- 39 - اشاره به خیرخواهی خود کند 56
- 38 - به انحراف های عقیدتی و عملی هر دو اشاره شود 56
- 42 - با ظهور استکبار سخن خود را قطع کند 57
- مراتب نهی از منکر 58
- وجوب کفایی امر به معروف و نهی از منکر 64
- امر به معروف و نهی از منکر عملی 65
- کسانی که امر به فحشاء و نهی از معروف می کنند 66
- چه کنیم که از اهل معروف باشیم 66
- راهکار دوری از فحشا و منکرها 67
- چند فتوا از امام خمینی رحمه الله 68
- اشاره 72
- شبهه اوّل 72
- پاسخ به شبهات 72
- شبهه دوم 76
- شبهه سوم 78
- شبهه چهارم 79
- شبهه پنجم 80
- منابع و مآخذ 84
ص:20
1- 15. لسان العرب، ج 9، ص 239.
2- 16. همان، ج 5، ص 233.
3- 17. مفردات الفاظ القرآن، ص 331.
4- 18. مجمع البیان، ج 1، ص 483.
معنای اصطلاحی معروف و منکر
صاحب شرایع می فرماید: «المعروف هو کل فعل حسن اختص بوصف زائد علی حسنه اذا عرف فاعله ذلک او دلّ علیه والمنکر کلّ فعل قبیح عرف فاعله قبحه او دلّ علیه»؛(1) «معروف هر کار نیکی است که دارای صفتی زائد بر حُسن باشد؛ در صورتی که انجام دهنده، حسن آن را شناخته یا بر آن راهنمایی شود. و منکر هر کار قبیحی است که انجام دهنده، قبح آن را شناخته یا بر آن راهنمایی شود».
قید (بوصف زائد علی حسنه) که در متن حدیث آمده، به جهت خارج کردن مباح است که در آن چیزی زاید بر حُسن نیست و لذا «معروف» تنها شامل مستحب و واجب می شود.