امرها و نهیها و تحریم‌های خدا از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 146

و اما رحمت در خداي تعالي معنايش افاضه خير بر مستحق خير است، آن هم به مقداري كه استحقاق آنرا دارد، و به همين جهت بسا مي‌شود كه عذاب را رحمت خدا و به عكس، رحمت او را عذاب تشخيص مي‌دهيم - هم‌چنان‌كه تشريع حكم تذكيه حيوانات را براي حيوانات عذاب مي‌پنداريم - پس اين فكر را بايد از مغز بيرون كرد كه احكام الهي بايد بر طبق تشخيص ماكه ناشي از عواطف كاذب بشري است، بوده باشد، و مصالح تـدبيـر در عـالـم تشـريع را به خاطر اين‌گونه امور باطل ساخته، و يا در اينكه شرايعش را مطــابق بـا واقعيــات تشريــع كرده باشــد مسامحه كند.

(352) امرها ، نهي‌ها و تحريم‌هاي خدا

چرا اسلام حلّيّت گوشت را مبني بر تذكيه كرده؟

خلقت بشر طوري است كه هم مجهز به جهاز گياه خواري است، و هم جهاز گوشت‌خواري، و فطرت و خلقت گوشت‌خواري را براي انسان جايز مي‌داند، و بدنبال اين حكم فطرت، اسلام هم كه شرايعش مطابق با فطرت است خوردن گوشت را جايز دانسته، ليكن اين سؤال پيش مي‌آيد كه چرا اسلام به خوردن گوشت حيواناتي كه خودشان مي‌ميرند اكتفا نكرد، با اينكه اگر اكتفا كرده بود مسلمين هم گوشت مي‌خوردند، و هم كارد بدست نمي‌گرفتند، و با كمال بي رحمي حيواني را سر نمي‌بريدند، در نتيجه عواطف و رحمتشان جريحه دار نمي‌شد؟ جواب اين سؤال از بياناتي كه در فصل دوم گذشت روشن گرديد، چون در آنجا گفتيم رحمت به معناي

چرا اسلام حلّيّت گوشت را مبني بر تذكيه كرده؟ (353)

رقّت قلب واجب الاتّباع نيست، و عقل پيروي آن را لازم نمي‌داند، بلكه پيروي از آن را باعث ابطال بسياري از احكام حقوقي و جزايي مي‌داند، و خواننده عزيز توجه فرمود كه اسلام در عين اينكه احكامش را تابع مصالح و مفاسد واقعي قرار داده، نه تابع عواطف، مع ذلك در بكار بردن رحمت به آن مقدار كه ممكن ومعقول بوده از هيچ كوششي فروگذار نكرده، هم مصالح واقعي را احراز نموده، و هم ملكه رحمت را در بيــن نوع بشر حفــظ كـرده است.

علاوه بر اينكه همه مي‌دانيم بيشتر گاو و گوسفند وشتراني كه مي‌ميرند علت مرگشان بيماريهايي است كه اگر گوشت آنها خورده شود انسانها هم به همان بيماريها مبتــلا مي‌گردنــد، و مزاج آنان تبــاه و بدنها متضــرر مي‌شود، و اين خود خلاف رحمــت است، و اگــر بشــر را محكــوم مي‌كرد به اينكه تنها از گوشت حيواني

(354) امرها ، نهي‌ها و تحريم‌هاي خدا

بخــورد كه مثلاً از كــوه پرت شده، آن‌وقت مي‌بايستي همــه افراد بشر دور دنيا بچرخند ببينند كجا حيواني از كوه پرت شده اســت، و اين بــراي بشــر حكمـي حرجي و خــلاف رحمــت است.

تفسيري از امام صادق عليه‌السلام در فلسفه محرمات الهي