امرها و نهیها و تحریم‌های خدا از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 25

انسـان بـايـد در معـاشـرت و گفتگـوي بـا پـدر و مـادر طوري روبرو شود كه پدر و مادر تواضــع و خضوع او را احساس كننــد و بفهمند كه او خــود را در برابر ايشــان خوار مي‌دارد و نسبت به‌ايشان مهر و رحمت دارد.

و در اين‌كه فرمود: و بگو پروردگارا ايشان را رحم كن آن چنان كه ايشان مرا در كوچكيم تربيت كردند، دوران كوچكي و ناتواني فرزند را به يادش مي‌آورد و بــه او

تكاليف و احكام فرعي دين (55)

خاطـرنشـان مي‌سـازد، در اين دوره كه پــدر و مادر ناتوان شده تو به‌ياد دوره ناتواني خـود بـاش و از خـدا بخواه كه خداي سبحــان ايشان را رحــم كند، آن چنــان‌كــه ايشـان تو را رحم نمـوده و در كـوچكي‌ات تـربيت كـردنـد.

«رَبُّكُــمْ اَعْلَــمُ بِما في نُفُوسِكُــمْ اِنْ تَكُونُــوا صالِحيــنَ فَاِنَّهُ كانَ لِلاَْوّبيــنَ غَفُورا»

«پــروردگار شما، به آن‌چــه در دلهــاي شما است آگــاه اســت اگر صالح باشيد خداونــد براي توبه‌گــزاران غفـــور است!» (25 / اسراء)

اين آيه، متعرض آن حالي است كه احيانا از فرزند حركت ناگواري سرزده كه پدر و مادر از وي رنجيده و متاذّي شده‌اند و اگر صريحا اسم فرزند را نياورده و اسم آن عمل را هم نبــرده، بــراي اين بــوده اســت كه بفهمانــد همان‌طور كه مرتكــب شدن به

(56) امرها ، نهي‌ها و تحريم‌هاي خدا

ايــن اعمـال سزاوار نيســت، بيان آن نيــز مصلحــت نبــوده و نبايــد بازگــو شــود.

پس اينكه فرمود: «...رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِما في نُفُوسِكُمْ...» معنايش اين است كه پروردگار شمــا از خود شما بهتر مي‌داند كه چه حركتي كرديد و اين مقدمه است براي بعــدش كــه مي‌فــرمــايــد: «...اِنْ تَكُــونُــوا صــالِحيــنَ...» و مجموعا معنايش اين مي‌شــود كــه اگر شمــا صالــح باشيد و خداوند هم اين صــلاح را در نفوس و ارواح شمــا ببينــد، او نسبــت بـــه تــوبـه‌كــاران آمــرزنــده اســـت.