پیشوایان هدایت : شکافنده علوم، حضرت امام محمدباقر علیه السلام جلد 7 صفحه 126

شده بود (1).در این دوران حاکمان و والیان از ترس پایگاه مردمی وسیع و رو به رشد امام باقر علیه السّلام از یکسو و مشغول بودن به دیگر مخاطرات داخلی و خارجی از سوی دیگر به تعقیب یا محاصرۀ آن حضرت نمی پرداختند.به همین سبب بود که امام باقر علیه السّلام با فراغتی نسبی به تصدّی امر امامت پرداخت و به دور از روبرو شدن آشکار سیاسی با نظام حاکم به ایفاء نقش اصلاحی و تغییری خود در میان اقشار امّت اسلام پرداخت.

جلوه های انحراف در عصر امام باقر علیه السّلام

اشاره

ضایعۀ بازداشتن اهل بیت علیهم السّلام از منصب رهبری و امامت مسلمانان به بروز انحراف در همۀ عرصه های زندگی جامعه منجرشده و تأثیری منفی بر همۀ زیرساخت های شخصیّتی جامعه چه از نظر اندیشه،چه از نظر عواطف و چه از نظر رفتار داشت.لذا است که می بینیم این انحراف دولت و امّت را باهم شامل گردید و تمام اندیشه ها،اصول،موازین،ارزش ها،مقرّرات،سنّت ها، روابط و اقدامات عملی را تحت سیطرۀ خود درآورد.

آری؛این گونه بود که انحراف در زمینۀ روان و جان مردم از یک سو و در زمینۀ زندگی اجتماعی آنان از سوی دیگر رسوخ کرد.در چنین وضعیتی اسلام به آیینی مرده تبدیل شد که هیچ ارتباطی با واقعیت زندگی نداشت،درست بر خلاف اهداف حقیقی شریعت اسلام که برای تثبیت راه وروش الهی زندگی در عرصۀ زندگی واقعی جامعه آمده بود.این گونه بود که اسلام از اکثر عرصه های زندگی مردم حذف شد و تنها تبدیل به یک رابطۀ فردی بین انسان و خالق گردید.