پیشوایان هدایت : شکافنده علوم، حضرت امام محمدباقر علیه السلام جلد 7 صفحه 202

ای جابر،به خدا سوگند از شیعیان ما نیست مگر کسی که پرهیزگاری پیشه نموده و از خداوند متعال اطاعت نماید.ای جابر،شیعیان ما هیچگاه جز به تواضع،خشوع، امانت داری،بسیاری ذکر خدا و بسیاری نماز و روزه،نیکویی به پدر و مادر، احساس مسئولیت در برابر همسایگان فقیر و تهیدستان،نامداران،یتیمان،همچنین راستگوئی،تلاوت قرآن،و بازداشتن زبان خود از مردم جز در راه خیر شناخته نشده اند.شیعیان ما آنان اند که در میان قوم و عشیرۀ خود همواره امین همگان هستند (1).

دوّم:امام باقر علیه السّلام و تزکیۀ نفوس

1.ارکان اساسی تزکیه در نزد امام باقر علیه السّلام

اشاره

تزکیه هنگامی در انسان محقّق می شود که از قلب و فکر او سرچشمه گرفته و با شعور او تعامل داشته باشد.به همراه خوف و خشیت دائم از خداوند متعال و برحذر بودن از اسباب هلاکت در همۀ عرصه های زندگی به اضافۀ خودداری از شهوات نفسانی و مطامع و لذّات دنیوی.پس انسان ابتدا باید در ضمیر و فکر خود تزکیه را احساس کند و در وجدان او این مطلب به اثبات برسد،تا این که جان ها آمادۀ گرفتن مبانی تزکیه و پیاده کردن آن در عمل و جهان خارج شود.اینجا است که امام باقر علیه السّلام به لحاظ نظری مهمترین ارکانی که نفس انسان را در معرض تزکیه قرار می دهد بیان نموده اند.این ارکان عبارتند از:

الف-حاکم کردن عقل.