پیشوایان هدایت : شکافنده علوم، حضرت امام محمدباقر علیه السلام جلد 7 صفحه 203

ب-پیروی ارادۀ انسان از ارادۀ خدا.

ج-احساس کنترل الهی از انسان.

د-توجّه داشتن به روز قیامت.

الف-حاکم کردن عقل

خداوند متعال انسان را با دو عنصر عقل و شهوت آفریده است،و روش شناختن راه های هدایت را در خلال آیات روشن و حقیقت های ثابت عالم وجود به او عطا نموده است.خداوند انسان را مکلّف ساخته تا قلب و جان خود را برای دریافت ندای حقّ و جواب دادن به این ندا آماده کند و خود را برای پرکشیدن به افق های بلند و همّت هایی که به مراتب بالاتر از رغبت ها و شهوت های حسّی است مهیّا سازد.به همین خاطر است که می بینیم امام باقر علیه السّلام در روایات خود تأکید بسیاری بر حاکم کردن عقل بر همۀ رغبت ها و شهوت های انسانی دارد.تا بدین وسیله جنبۀ عقلانیّت،خود واعظی درونی برای انسان باشد تا وی را در جهت تزکیۀ نفس یاری رساند.آن حضرت فرموده اند:

«من لم یجعل اللّه له من نفسه واعظا،فإن مواعظ الناس لن تغنی عنه شیئا»؛

آن کس که خداوند برای او از داخل نفس و جانش موعظه کننده ای درونی قرار نداده باشد،پند و موعظه های مردم او را هیچگاه بی نیاز نخواهد کرد (1).

همچنین آن حضرت فرموده اند: