پیشوایان هدایت : شکافنده علوم، حضرت امام محمدباقر علیه السلام جلد 7 صفحه 211

ای فضیل،هرکس از دوستان ما را دیدی،سلام ما را به او برسان و به آنان بگو:من (امام باقر)می گویم:من ضامن هیچ یک از اعمال شما در نزد خداوند نیستم مگر آنچه را که خود به واسطۀ ورع کسب کرده باشید،پس زبان خود را حفظ کنید و دستان خود را از دست درازی به آنچه ناشایست است بازدارید،بر شما باد به نماز و روزه که خداوند با صابران است (1).

د.عمق بخشیدن به حیای درونی

پیش از این که نفس انسان با عوامل خارجی درگیرشده و از آن ها تأثیر بپذیرد،موجبات تزکیه در خود نفس پنهان و موجود است.تزکیه تنها یک تئوری نظری مبتنی بر کلمات نیست.بلکه گونه ای فعالیّت و رفتار در عرصۀ عمل است که باید از داخل نفس انسان بجوشد و انسان برای رسیدن به این مقام ناچار از داشتن نصیحتگری ذاتی و درونی است که او را از انجام کارهای زشت بازدارد.اینجا است که می بینیم امام باقر علیه السّلام بر حیا و شرم به عنوان یک دژ مستحکم در برابر هواهای نفسانی و شهوات انسان که از تاخت وتاز بی حدّ و مرز آن جلوگیری نماید تأکید دارند.امام باقر علیه السّلام در این زمینه فرموده اند:حیا و ایمان همواره باهم اند.پس اگر یکی از آن ها رفت،دیگری هم به همراه او خواهد رفت» (2).

ح.شکستن انس و الفت میان انسان و رفتار جاهلی

هنگامی که انسان به راه وروش جاهلی عادت کرده به آن انس گرفت،این مسئله جزئی از کیان وجودی او شده،نفسش بدان راضی و قلبش آن را قبول می کند.به همین دلیل انسان اگر بخواهد نفس خود را تزکیه نموده و آن را به