پیشوایان هدایت : شکافنده علوم، حضرت امام محمدباقر علیه السلام جلد 7 صفحه 303

میراث تفسیری امام محمّد باقر علیه السّلام

اشاره

شکّ نیست که قرآن کریم اوّلین منبع تشریع اسلامی و مهمترین منبع فرهنگ اسلامی است که به امّت اسلام و رسالت الهی هویّت بخشیده و امّت را به سمت کمال انسانی رهنمون می گردد.

امام باقر علیه السّلام همچون سایر اهل بیت علیهم السّلام اهمیّت ویژه ای به تلاوت،حفظ و تفسیر قرآن و حفاظت از آن در برابر دست اندازی های متجاوزان و ادّعاهای دروغین دروغگویان می داده اند.جلسات تفسیر قرآن آن حضرت به دلیل فعّالیت معرفتی و جهاد علمی که در خود امام باقر علیه السّلام وجود داشت زمینۀ پرباری بود که هویّت خاصّ امّت اسلام را به آن ها عرضه می داشت.از همین جا بود که امام باقر علیه السّلام قسمتی از وقت خود را در شبانه روز به تفسیر اختصاص داده و در آن ساعت به همۀ زمینه های آن می پرداخت.دانشمندان زیادی از علمای تفسیر باوجود همۀ اختلاف نظر و گرایشاتی که داشتند به نزد آن حضرت آمده و چیزهای زیادی از آن حضرت آموخته اند (1).

بنابراین امام باقر علیه السّلام از درخشانترین مفسّران قرآن کریم در جهان اسلام می باشد.

امام باقر علیه السّلام در تفسیر قرآن راهی علمی و مخصوص به خود داشت که با اهداف رسالت و اصول آن سازگاری داشته و برهم زننده بساط اهل رأی، استحسان،تأویل و ظنّ و گمان بود.به عنوان مثال می توان به برخورد اعتراض آمیز آن حضرت با قتاده اشاره کرد که به او فرمودند:به من خبر رسیده است که تو قرآن را تفسیر می کنی!.