امر به معروف و نهی از منکر: دو فریضه برتر در سیره معصومین علیهم السلام جلد 1 صفحه 71

اندوه آشکار پیامبر(ص)

در تفسیر آیه شریفه (وَما جَعَلْنا الرُّؤیا الَّتی اَرَیْناکَ اِلاّ فِتْنَهً لِلناسِ)(1) در تفاسیر شیعه و سنی آمده است که رسول خدا(صلّی الله علیه و آله )در خواب، آینده امت اسلامی را در قالب تمثیل، مشاهده کرد و پس از آن که از خواب بیدار شد، دیگر هرگز خندان دیده نشد. بدون شک این اظهار اندوه و پنهان نکردن آن، تنها یک احساس شخصی نبوده است؛ بلکه رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله )ناخشنودی خود را از مسیر آینده بیان می کرد؛ تا دریابند و راه صحیح را تشخیص دهند و این، بهترین نمونه نهی از منکر، به صورت عکس العمل قلبی و احساسی است؛

رأی رسول اللّه(صلّی الله علیه و آله ) بنی امّه ینزون علی منبره نزو القرده فما استجمع ضاحکا حتی مات؛ (2)

رسول خدا(صلّی الله علیه و آله ) در خواب دید که بنی امیّه چون بوزینگان بر منبرش بالا می روند و از این جریان ناراحت شد و دیگر تا هنگام مرگ، خندان دیده نشد.

اندوه فاطمه(س)

امام صادق(علیه السّلام) فرمود:

عاشت فاطمه بعد رسول اللّه(صلّی الله علیه و آله ) خمسه وسبعین یوما لم تر کاشره ولا ضاحکه؛ (3)

فاطمه زهرا(علیهاالسّلام) پس از پیامبر(صلّی الله علیه و آله ) هفتاد و پنج روز زیست و هیچ گاه خندان و مسرور دیده نشد.

اندوه امام رضا(ع)

عن یاسر الخادم قال کان الرضا(علیه السّلام) اذا رجع یوم الجمعه من الجامع وقد

1- اسراء، آیه 60.
2- بحرانی، تفسیر برهان، ج 2، ص 426 ؛ قرطبی، تفسیرالجامع لاحکام القرآن، ج 10 ، ص 283.
3- بحارالانوار، ج 43 ، ص 195.