- سخن آغازین 1
- اشاره 3
- اشاره 7
- الف. برخورد تند 8
- اشاره 8
- 1. انفاق گر خطاکار 8
- 2. تأدیب وزیر گناهکار 9
- اشاره 12
- ب. قطع رابطهای شدیدتر 12
- 1. جنگ گریزان پشیمان 12
- 2. مدعیان ناآگاه 17
- ج. قطع رابطه همیشگی 19
- اشاره 19
- 3. فقیه کج اندیش 21
- 2. برادر خطاکار 21
- 4. انکارگر مرتد 22
- اشاره 28
- 1. فرزند شایسته 29
- 2. ارزشگذاری به عمل کفار 30
- 3. سخاوتمند مرتد 31
- 4. تشویق نامه 32
- اشاره 34
- 2. تهدید جاسوس 35
- 1. تهدید به آتش زدن خانه 35
- 3. تهدید به عذاب الهی 37
- 4. تهدید سهل انگار 38
- 5. شهروندان حق گریز 39
- اشاره 42
- 1. رعایت حقوق اجتماعی 43
- 3. استفاده از اجتماعات 44
- 2. دعوت به پرواپیشگی 44
- 1. ناسزاگوی پرخاشگر 49
- اشاره 49
- 2. خویشاوند ناآگاه 51
- 4. استاندار معزول 53
- 5. جنگجوی پشیمان 54
- 6. آتش افروز شکست خورده 55
- اشاره 57
- 1. گریه های سیاسی 57
- 2. یادآور کربلا 58
- 3. ثواب عزاداری 59
- 4. زیارت امام حسین علیه السّلام 61
- 5. گریستن بر شهیدان 62
- اشاره 62
- 6. نهی از منکر با گریه 64
- اشاره 67
- الف. پنهان کاری و سر نگه داری 68
- 1. افشاگری ممنوع 68
- 2. افشا نکردن شکرانه به سلامت ماندن 69
- 3. افشا نکردن پدر 70
- اشاره 71
- ب. لزوم افشاگری 71
- 1. افشای مردم گریزان 73
- 2. افشای همسایه بداخلاق 74
- 3. افشای مدعی پرواپیشگی 75
- 4. افشا و اصلاح توطئه گر 77
- الف. اصالت مدارا 79
- اشاره 79
- اشاره 79
- 1. انبیا و مدارا 80
- 2. فرستادگان تندخو 81
- 3. درخواست گر پرخاشجو 84
- 4. رفق و مدارا در هدایت گری 86
- 5. آسان گیری در نماز جماعت 88
- ب. شدت و خشونت 90
- اشاره 90
- 6. مدارا با خویشتن 90
- 1. خشونت در راه خدا 92
- 3. عاشقان گمراه 93
- 2. خشونت با فتنه گران 93
- 4. گناهکاران بی پروا 94
- 5. تسامح در عقیده هرگز 95
- 6. خشونت با اهانت گر 97
- اشاره 99
- 1. ارزش گذاری نهی از منکر 100
- اشاره 102
- 2. پشتیبانی از تبعیدی آزاده 102
- ابوذر در شام 105
- 3. طرفداری از قیام آمران به معروف 108
- 5. روحیه بخشی به قیام گران 109
- 4. پشتیبانی از قیام زید 109
- 6. رفع اتهام 111
- 7. پشتیبانی از معترضان بر ضد تباهی 112
- اشاره 118
- الف. هنر در راه هدایت 121
- اشاره 121
- نمونه های تأثیر قرآن 122
- ب. معصومین و استفاده از هنر 124
- اشاره 128
- 2. جنگ هنری 128
- 1. کوبنده تر از هر سلاح 128
- ج. تشویق هنرمندان در مبارزه با منکرات 128
- 3. دادخواهی با زبان هنر 129
- 4. شعری کوبنده در کنار کعبه 130
- 5. هنرمندترین شاعر عرب 133
- 7. امام صادق(علیه السّلام) و تشویق شاعر 135
- 6. امام باقر(علیه السّلام) و شاعر حق گرا 135
- 8. نجات دادن کمیت 136
- اشاره 137
- د. هنر داستان در خدمت امر به معروف 137
- دو گونه قصه 140
- و. دو گونه هنر 141
- ه. شعر متعهّد و غیرمتعهّد 141
- ی. هنرهای صوتی 142
دربارها، با شعر متعهّد، شورآفرین، شعورساز و در خدمت ارزش های متعالی انسانی تفاوتی آشکار گذاشته می شود.
شعر نوع اول به چرک و آلودگی و کثافات و بلکه بدتر از آن، تشبیه شده است. پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله ) میفرماید: اگر درون مرد از چرک انباشته شود، بهتر از آن است که از شعر پر شود. در روایتی دیگر از احترام کردن و سلام کردن به شش گروه نهی شده یکی از آنها شاعرانی هستند که زنان پاک دامان را مورد هجوم ادبی خود قرار می دهند(1) ؛ امّا شاعران شعر متعهد، آنقدر قدر می بیند و بر صدر می نشیند که امام صادق(علیه السّلام) می فرماید:
من قال فینا بیت شعر بنی الله له بیتاً فی الجنه؛
آنکس که یک بیت شعر دربارۀ ما بسراید، خدا در بهشت خانه ای برای او بنا کند .(2)
در برخی روایات، ثواب بزرگتری برای این گروه وعده داده شده است که شاید این اختلاف ثواب، به علت اختلاف درجات شعر و موفقیت شعر و شاعر باشد.
امام رضا(علیه السّلام) می فرماید: هیچ مؤمنی دربارۀ ستایش ما شعر نمی سراید؛ مگر آنکه خداوند در بهشت شهری برای او بنا می کند که از هفت برابر این دنیا گسترده تر است و در آن شهر همۀ فرشتگان مقرّب و انبیای مرسل به دیدار او می آیند .(3)
ی. هنرهای صوتی
صدای زیبا، گوش نواز و روح پرور، هنری والاست و به تعبیری، بهار گوش و آرامش روح است؛ امّا این هنر را نیز تیغ تیز واقعیت، به دو بخش زیر تقسیم می کند:
1. صدای خوشی که در خدمت مادیت و شهوات و گناه قرار دارد و غفلت آور و
1- همان، ج 79 ، ص 292.
2- همان، ص 291.
3- همان.