کتاب شناسی جهاد اقتصادی صفحه 160

ص: 160

ربا در اسلام

اشاره

ربا در اسلام

حسینی بهشتی، محمد، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1369، 216 صفحه.

در متون دینی، با تعابیر گوناگون از زشتی ربا سخن به میان آمده و رباخوار به شدت نکوهش شده است. در حقیقت ربا، از ظالمانه ترین گونه های استثمار به شمار می رود. شیخ صدوق رحمه الله از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نقل می کند: «به درستی که خداوند تعالی، رباخوار و ربادهنده و نویسنده قرارداد و دو شاهد آن را لعنت کرده است.» در قرآن کریم، با بیان مراحلی، با رباخواری مبارزه شده است. درمرحله نخست، با نکوهش ربا و رباخواری، بر توجه به نیازهای اجتماعی و کوشش برای برآوردن نیاز مستمندان، بدون سودجویی و با نیت قربه الی الله تأکید شده است. در مرحله دوم، رباخواران یهود نکوهش شده اند. خداوند در قرآن، در مرحله سوم با نهی ربای فاحش و بهره مضاعف، آن را ممنوع می کند و در مرحله چهارم نیز رباخواری را نوعی بیماری روانی و جنون می داند.

بر اساس آموزه های دینی، فساد و تباهی، از عوامل تحریم ربا است؛ زیرا ثروت در یک قطب جامعه متمرکز می شود و تعادل اقتصادی جامعه از بین می رود. پی آمدهای زیان بار ربا نه تنها در زندگی اجتماع، بلکه در زندگی تک تک افرادی که به گونه ای با آن درگیرند، خودنمایی می کند. این کتاب، مجموعه گفتارهای تفسیری نویسنده درباره آیات 275 و 281 سوره بقره است. در این بحث، مفهوم ربا و اَشکال آشکار و پنهان آن مطرح شده است. این نوشتار در عین حال که پیچیده ترین و ظریف ترین مسئله مهم و زیربنایی (ربا در اقتصاد اسلامی) را مطرح کرده، فهم آن را نیز برای عموم مردم و