کتاب شناسی جهاد اقتصادی صفحه 167

ص: 167

قرض دادن، در اسلام از امور مستحبی است که در آیات قرآن و اخبار، درباره آن سفارش فراوانی شده و قرض دهنده پاداش فراوانی دارد. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است: «هر کس به برادر مسلمان خود قرض دهد، مال او افزون می شود و فرشتگان بر او رحمت می فرستند و اگر با بدهکار خود مدارا کند، بدون حساب و به سرعت از صراط می گذرد و کسی که برادر مسلمانش از او قرض بخواهد و ندهد، بهشت بر او حرام می شود.» البته اگر کسی که قرض می دهد، شرط کند که بیشتر از مقداری که قرض می دهد، پس بگیرد، قرض ربوی می شود و شارع مقدس آن را حرام کرده است.

نویسنده موضوع ربا را از جنبه های تاریخی _ فقهی _ اقتصادی و حقوقی، بررسی کرده است. این کتاب شامل شش فصل با موضوع های گوناگون، ولی مرتبط با ربا و قرض است. فصل اول، ربا در موضوعات کالا، پول و تجارت است و به تعریف متاع در لغت _ متاع در لغت _ متاع در قرآن و فقه پرداخته است. همچنین ماهیت پول و ماهیت مسکوک و نقدین را بررسی کرده است. موضوعات دیگر این فصل عبارتند از: نقدین در فقه اشتراک پول قدیم و جدید و تفاوت آنها، درهم و دینار در روایات، کسب در لغت و فقه، تجارت در قرآن و منشأ پیدایش آن، تجارت در فقه.

در فصل دوم کتاب، این موضوعات آمده است: ربا، تاریخ و منشأ پیدایش ربا، ربا در لغت و اصطلاح، ربا در قرآن، ربا در روایات، راه چاره ربا در مکیل و موزون، فلسفه حرمت ربا، تحریم آن از نظر بعضی فقاء. در فصل سوم کتاب نیز به بیان انواع ربا در فقه شیعه و عامه پرداخته و به تفصیل به انواع ربا از نظر عام پرداخته است. در فصل چهارم، انواع ربا در فقه امامیه مورد اشاره قرار گرفته و در فصل پنجم راه های فرار از حرام به حلال با