کتاب شناسی جهاد اقتصادی صفحه 33

ص: 33

اسلام و مالکیت در مقایسه با نظام های اقتصادی غرب

اشاره

اسلام و مالکیت در مقایسه با نظام های اقتصادی غرب

موسوی، سید محمود، نشر کتاب، 1354، 352 صفحه.

اقتصاد اسلام، افراد را مالک در حدود محصول عمل به معنای وسیع و متصرف در مبادلات در حدود احکام خاص می شناسد. بیش از این حدود سرمایه­های عمومی و تحدید مبادلات از آن حاکم است که در بعضی مالک و در بعضی ناظر است. ازاین رو، اقتصاد اسلامی نه بر اساس آزادی بی­حد مالکیت فردی است که نتیجه آن سرمایه داری افسارگسیخته باشد و نه مبتنی بر مالکیت عمومی که نتیجه آن سلب کلی مالکیت و آزادی فردی ­باشد و نه مانند اقتصاد آمیخته و مزدوجی است که حدود آن مبهم و نامعلوم باشد، بلکه ثروت­های عمومی و اشتراکی و فردی، حدود و شرایطی دارند که با سرشت انسان و نظام عادلانه و حقوق همه جانبه سازگار است. مالکیت فردی، بر آزادی فطری و طبیعی افراد و اشتراک، بر منابع و مصالح عمومی مبتنی است. همچنین، از نظر اسلام، علاقه­های مالی و روابط اقتصادی، با چگونگی فکر و فطرت و عواطف و غرائز آدمی مرتبط است و محیط اجتماعی و اقتصادی، انعکاس مجموعه همین علاقه­هاست. حدود مالکیت و روابط اقتصادی اسلام، را سه اصل افراد، احکام و حکومت ترسیم می­­کند. اسلام حق مالکیت و توزیع فرآورده­های طبیعی، را بر حق تصرف و توزیع منابع طبیعی مبتنی می داند. در این دیدگاه، دولت حق نظارت و توزیع دارد. در این کتاب، نویسنده، نخست مسئله مالکیت را ریشه یابی و سپس برخی از دیدگاه­های اقتصادی مکاتب مارکسیسم و سرمایه­داری را نقد و بررسی می کند. در پایان نیز به تشریح ویژگی ها و ممیزات اقتصاد از نظر مکتب