آداب سفر حج صفحه 100

ص:108

شناخت دوستان واقعی و آزمودن آن‌ها است.

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

السَّفَرُ میزانُ الْقَوْم. (1) 1

سفر وسیله سنجش اخلاق مردم است.

در حکمت‌های منسوب به امیرمؤمنان علی علیه السلام نیز آمده است:

السَّفَرُ مِیزانُ الأَخْلاقِ. (2) 2

امام صادق علیه السلام نیز فرمود:

هیچ کس را دوست خود مشمار تا آن‌که او را در سه چیز بیازمایی:

1- او را به خشم آوری و ببینی که آیا این خشم او را از حق به باطل می‌کشاند؟

2- با دینار و درهم (در امور مالی).

3- و زمانی که با او مسافرت کنی. (3) 3

هنگام بروز مشکلات و سختی‌ها در سفر، می‌توان دوست واقعی را شناخت. زمانی که همه‌چیز خوب و منظم است، میان دوستان مشکلی بروز نمی‌کند، لیکن اگر دشواری و سختی پدید آمد و همراه و همسفر، پایدار و مقاوم باقی ماند و دوست خود را تنها نگذاشت، معلوم می‌شود در دوستی خویش صادق

1- - مکارم‌الاخلاق، ص 240
2- - شرح ابن ابی‌الحدید، ج 20، ص 294
3- - المحبة فی الکتاب و السنه، ص 99، ح 406