آداب سفر حج صفحه 30

ص:38

وسعت در مال، به‌اندازه‌ای که با بخشی از آن حج انجام دهد و بخشی را برای خوراک خانواده‌اش باقی بگذارد.

در حدیث دیگری نیز امام صادق علیه السلام فرمود: حج خانه خدا بر کسی که راهی به‌سوی او بیابد واجب است و راه همان داشتن هزینه سفر، مرکب، همراه با سلامتی بدن است و نیز بخشی که برای خانواده خود به‌جای می‌گذارد و بخشی نیز برای تأمین هزینه‌های زندگی پس از بازگشت از حج.

مرحوم‌صاحب‌جواهر رحمه الله نیزچهارمین‌شرطاز شرایط استطاعت را، داشتن امکانات مالی به‌اندازه نیازهای سفر و تأمین نیازمندی‌های خانواده دانسته، می‌گوید:

فلو قصر ماله عن ذلک لم یجب علیه الحج بلا خلاف أجده، بل ربما ظهر من بعضهم الإجماع علیه، للأصل و عدم تحقق الإستطاعة بدونه. (1) 1

پس اگر کسی مالی که دارد، کمتر از آن است که بتواند هزینه افراد تحت تکفل خود را بپردازد، حج بر او واجب نیست، قول خلافی نیز من در آن نیافتم، بلکه از اظهارات برخی