- پیشگفتار 1
- 1- تعیین هدف 5
- آداب سفر حج 5
- 2-توبه و استغفار 8
- 3- اخلاص در نیت 11
- 4- زاد و توشه حلال 15
- 5- خداحافظی و حلالیتطلبی 19
- 6- آگاهی کامل 22
- 7- فراگیری احکام و مناسک حج 26
- 8- تأمین مخارج خانواده 29
- 9- انتخاب مدیر 32
- 10- انتخاب همراه 35
- 11- همراهان شایسته و همشأن 38
- 12- مشوّقان خوبیها 41
- 13- وصیت 42
- 14- غسل 45
- 15- صدقه 46
- 16- آغاز سفر با نماز 49
- 17- دعا هنگام خروج 50
- 18- همراه داشتن دارو 54
- 19- نیازمندیهای سفر 55
- 20- همراه داشتن خوراکی 57
- 21- همراه داشتن تربت حسینی 58
- 22- وظیفه دیگران نسبت به مسافر 59
- 23- مخفیکاری ممنوع 63
- 24- یادآوری نعمتهای خداوند 64
- 25- پرهیز از عجله و شتاب 67
- 26- حفظ دارایی و اثاثیه 69
- 27- پرداخت هزینهها 70
- 28- اخلاق حاجیان 71
- 29- مهرورزی به مردم 75
- 30- احترام به سال خوردگان 76
- 31- سلام کردن به همسفران 77
- 32- لبخند به همسفران 79
- 33- کمک به همسفران 80
- 34- ناسازگاری ممنوع 85
- 35- آزار نرساندن به همسفران 88
- 36- نادیده گرفتن لغزشها 89
- 37- بازگو نکردن خاطرات تلخ 91
- 38- جوانمردی در سفر 92
- 39- مدارا با بیماران 94
- 40- حل مشکلات همسفران 96
- 42- شناخت دوست 99
- 41- نامهنگاری 99
- 43- راههای تحکیم دوستی در سفر 101
- 44- عوامل گسستن دوستیها 104
- 45- چشم به مال دیگران نداشتن 105
- 46- پرهیز از سوء ظن 107
- 47- رازداری 108
- 48- مدارا با حیوانات 110
- 49- صبر در برابر مشکلات 112
- 50- مواعظ لقمان به مسافران 116
- 51- راهنمای گمشدگان 118
- 52- زینت تشیّع 119
- 53- ایجاد جاذبه 123
- 54- پوشش مناسب 126
- 55- عبادت عاشقانه 129
- 56- اغتنام فرصتها 132
- 57- توجه به اوقات نماز 137
- 58- نماز نیکو 143
- 59- شرکت در نماز جماعت 145
- 60- نظم در صفوف 150
- 61- رو به قبله نشستن 153
- 63- پرهیز از اسراف 154
- 62- مراعات حال دیگران 154
- 64- پرهیز از پرخوری و خواب زیاد 157
- 65- مسواک زدن 160
- 66- چند نکته بهداشتی 162
- 67- ادب لبّیک گفتن 164
- 68- آداب ورود به منطقه حرم و شهر مکه 166
- 69- آداب ورود به مسجد الحرام 168
- 70- ادب طواف 175
- 71- مزاحمت ممنوع 176
- 72- ادب سعی 177
- 73- نماز بسیار در مکه 180
- 74- انس با قرآن 182
- 75- نگاه داشتن حرمت کعبه 183
- 76- حفظ ارزشهای اخلاقی 183
- 77- طواف به نیابت از معصومین علیهم السلام 184
- 78- کوتاه کردن سفر 186
- 79- آداب خروج از مکّه 187
- 80- حج کامل 190
- 81- آداب زیارت 191
- 82- ادب بانوان در زیارت 194
- 83- رعایت وقار در زیارت 195
- 84- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 198
- 85- برکات حج 208
- 86- هدیه سفر 219
- 87- نشانه قبولی حج 221
- 89- آگاه کردن از زمان بازگشت 224
- 88- دعا در بازگشت 224
- 90- خوش آمد گویی به حاجیان 226
- 91- گوارایتان باد! 229
ص:39
از فقها اجماع بر این مطلب فهمیده میشود، به مقتضای اصل، و تحقق نیافتن استطاعت بدون داشتن آن.
لذا عزیزان حجگزار به این نکته توجه نموده، بهشکلی عمل کنند که در نبود آنها، به بازماندگانشان سخت نگذرد و این دوران را یکی از شیرینترین لحظههای زندگی خود بهحساب آورند. نکته جالب دیگر اینکه، قبل از حرکت مناسب است حاجی افراد خانواده خود را جمع نموده، آنان را به خانه دعوت کند و پس از محبّت به آنها و خواندن دعا، در یک فضای کاملًا صمیمی و معنوی از آنان خداحافظی کرده، عازم سفر حج شود.
برید بن معاویه عجلی گوید: امام باقر علیه السلام هرگاه تصمیم رفتن به حج را داشتند، خانواده خویش را در خانه جمع نموده، اینگونه دعا میکردند:
اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْتَوْدِعُکَ الْغَدَاةَ نَفْسِی وَ مَالِی وَ أَهْلِی وَ وُلْدِی الشَّاهِدَ مِنَّا وَ الْغَائِبَ، اللَّهُمَّ احْفَظْنَا وَ احْفَظْ عَلَیْنَا، اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا فِی جِوَارِکَ، اللَّهُمَّ لا تَسْلُبْنَا نِعْمَتَکَ وَ لا تُغَیِّرْ مَا بِنَا مِنْ عَافِیَتِکَ وَ فَضْلِکَ. (1) 1
1- - وسائلالشیعه، ج 11، ص 380، ح 15065