احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 47

ص: 47

26- چگونگی به‌جای آوردن طواف مستحب برای خود و دیگران را به زائران تعلیم دهید و نیز بر تلاوت قرآن و عبادت در مکّه به‌ویژه در مسجدالحرام و استفاده بهتر از اوقات فراغت تأکید کنید.

27- هرچند تلاوت قرآن در هر حال و در هر جا مستحب است ولی تأکید بر ختم قرآن در مکّه مربوط به شهر مکّه است و شامل عرفات، مشعر و منا نمی‌شود. پس اگر شخصی مقیّد باشد به این استحباب عمل کند، باید تمام تلاوت را در مکّه- هرچند در هتل انجام دهد.

28- چون جهت قبله در شهر مکّه، در هر سوی آن تفاوت دارد، حتی گاهی در یک هتل، در بخش‌های مختلف آن نیز متفاوت است و بدین سبب تشخیص قبله برای زائران مشکل می‌شود، مناسب است جهت قبله یادآوری شود و چنانچه در هتل علامت مشخص وجود ندارد، علامت‌هایی جهت قبله نصب شود.

29- در برخی از هتل‌ها سنگ توالت‌ها رو به قبله یا پشت به آن است که با کمی انحراف در نشستن مشکل حل می‌شود. هرچند اگر زائران متوجه نباشند مرتکب گناهی نخواهند شد.

اعمال حج‌

1- محل احرام حج، شهر مکّه است. بسیاری از فقها؛ مانند امام خمینی قدس سره تمام شهر مکّه فعلی را برای احرام کافی می‌دانند و برخی