احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 79

ص: 79

2. خانم‌ها را راهنمایی کنید که پس از رفتن به مسجد، در قسمتی تجمع کنند تا خواهران راهنما، نیّت و لبیک را برای آن‌ها بگوید، چون قسمت زنانه مسجد جداست و مردان حتی روحانی کاروان حق ورود به آن قسمت را ندارند و بین قسمت مردانه و زنانه، حفاظ چوبی بلندی قرار دارد. در این قسمت، وظیفه «خانم دستیار» نیز سنگین‌تر خواهد بود.

3. خانم دستیار باید نسبت به شناسایی و انجام احرام خانم‌هایی که از رفتن به مسجد معذورند روحانی کاروان را یاری دهد.

4. اگر وقت احرام مصادف با نماز جماعت مسجد شجره شد، لازم است زائران را به نماز جماعت راهنمایی نمایید و از تکرار لبیک، به صورت دسته‌جمعی و با صدای بلند بپرهیزند.

6. زائران را نسبت به نبردن ساک‌ها به داخل حیاط اوّلی مسجد توجیه کنید، چون ممکن است گم شود و یا بر اثر مشابه بودن ساک‌ها اشتباه شود و مشکلاتی پدید آورد.

7. شایسته است چند دمپایی مناسب، جزو اثاث کاروان باشد، که اگر دمپایی کسی گم شد، بتواند با عاریه گرفتن آن، به راه خود ادامه دهد و این مسأله را به زائران گوشزد کنید که هنگام رفتن به مسجد شجره یا مسجد الحرام، محل گذاشتن دمپایی خود را به خوبی به‌خاطر بسپارند تا به اشتباه نیفتند، یا آن را در پاکتی گذاشته و همراه خود ببرند.

نذر احرام قبل از میقات‌

(برای بانوان)

چون به فتوای برخی از فقها، نذر زن بدون اجازه شوهر صحیح نیست و ممکن است برای بانوانی که از رفتن به مسجد معذورند، این مسأله مورد نیاز باشد تا قبل از میقات؛ مثلًا در مدینه منوّره با نذر محرم شوند، و نیازی به وارد شدن به مسجد نباشد، مناسب است مدیر کاروان این مسأله را قبل از سفر، به روحانی کاروان یادآوری کند تا او هم خانم‌هایی را که به تنهایی مشرّف می‌شوند، راهنمایی کند که از شوهرشان نسبت به نذر اجازه بگیرند.

س- در مناسک مرقوم است که زن‌های حائض باید در حال عبور از مسجد شجره محرم شوند و اگر نمی‌توانند، در خارج مُحرم شوند و در مُحاذی جُحفه تجدید احرام کنند، چون این کار مشکل است و مُحاذی جُحفه معلوم نیست، آیا حضرت امام اجازه می‌فرمایند که اینگونه اشخاص در مدینه با نذر محرم شوند؟

ج- چون احرام قبل از میقات با نذر صحیح است، زن‌های حائض که عذر شرعی از دخول مسجد دارند، می‌توانند در مدینه با نذر برای عمره محرم شوند و در این صورت لازم نیست به مسجد شجره بروند، ولی نذر زن باید با اذن شوهر باشد. (1)

داشتن حوله اضافی‌

مدیران کاروان، زائران را راهنمایی کنند تا یک یا دو تکه پارچه سفید یا دو حوله اضافه همراه داشته باشند که اگر لباس احرامشان گم شد، از آن استفاده کنند و اگر نجس شد و امکان تطهیر آن نبود به راحتی بتوانند تعویض کنند و چنانچه چند حوله اضافی جزو اثاث کاروان باشد تا هنگام نیاز مورد استفاده قرار گیرد مناسب است.

زیر سایه رفتن‌

یکی از محرمات احرام برای مردان، زیر سایه رفتن است، لذا توجه شما را به مسائل زیر جلب می‌کنیم:

1. حرمت زیر سایه رفتن اختصاص به حال حرکت بین دو منزل دارد؛ مانند پیمودن مسافت جُحفه به مکه، یا مدینه به مکه و مکه به عرفات. بنابراین در حال توقف برای غذا خوردن، استراحت و توقف ماشین زیر سقف پمپ بنزین یا عبور از زیر پل و داخل تونل‌همچنین در جایی که منزل کرده‌اند، زیر سایه رفتن مانع ندارد. (2)

2. وقتی که زائران به مکه، عرفات، منا وارد می‌شوند، این

1- مناسک، س 232

2- مناسک، م 438.