احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 82

ص: 82

اماکن حکم منزل را دارد و به فتوای برخی از فقها زیر سایه رفتن اشکال ندارد، بنابر این، می‌توانند با ماشین سقف‌دار مسافت منزل تا مسجدالحرام را طی کنند ولی به نظر عده‌ای دیگر از فقها، در آنجا نیز بنابر احتیاط ماشین سقف‌دار سوارشدن و چیز بر سر گرفتن و امثال آن جایز نیست. لذا برای بردن زائران به مسجدالحرام جهت اعمال و حرکت به عرفات و مشعر و منا با روحانی کاروان مشورت و هماهنگی شود. (1)

3. چنانچه تعداد زیادی از مردان کاروان مقلّد کسانی بودند که استفاده از اتومبیل مسقف (حتی در شب) را جایز نمی‌دانند، باید با هماهنگی روحانی کاروان، نسبت به این مسأله اقدام لازم انجام گیرد.

4. زمان حرکت زائران از جحفه یا مدینه به مکه، طوری تنظیم شود که به طلوع آفتاب برنخورد. متأسفانه گاهی برخی از کاروان‌ها به سبب تأخیر در حرکت یا اهمال و سستی مسؤولان کاروان و گاه بر اثر پدید آمدن نقص فنی برای اتومبیل، به صبح برخورده و با مشکل استظلال مواجه می‌شوند.

قسم خوردن‌

یکی دیگر از محرمات احرام، قسم خوردن به نام خداوند است. بنابر این، مسؤولان اداره کاروان، در مواقع شدت کار و برخورد با دیگران، اعصاب خود را کنترل کرده و از جدال بپرهیزند.

نگاه در آینه‌

بسیار بعید است که زائران، عمداً به آینه نگاه کنند ولی از جمله مواضعی که نگاه در آینه اتفاق می‌افتد، یکی در اتومبیل و دیگری در هتل است.

نسبت به محل اسکان و هتل، چون غالباً در سالن انتظار، راهروها، دستشویی‌ها و آسانسورها آینه وجود دارد، بهتر است دست‌اندرکاران اداره کاروان در مدتی که زائران محرم هستند، آینه‌ها را با روزنامه یا کاغذی یا پارچه‌ای بپوشانند، تا حجاج راحت‌تر باشند و به مشکلی دچار نشوند.

حرام بودن مرد بر زن و زن بر مرد

در مدتی که زائران در حال احرام هستند، ترتیبی اتخاذ گردد که تماس همسران با یکدیگر کمتر باشد، چون برخی از زائران به جهت جهل به مسأله یا غفلت از آن، متوجه حرمت نیستند، در حالی که نگاه با شهوت و لمس بدن یکدیگر با لذّت نیز حرام است.

غذای خوشبو

آشپز محترم کاروان و همکاران وی، در مدتی که زائران در احرام عمره یا حج هستند، چون نمی‌توانند غذای خوشبو بخورند،

1- مناسک، م 438 و س 508.