احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 87

ص: 87

خدمه خواهد بود و گاهی زائران کاروان از مدیر یا دیگران نسبت به رفتن به جدّه یا عرفات یا تنعیم برای عمره مفرده سؤال می‌کنند.

ولی چنانچه بیرون رفتن از شهر مکّه برای آماده‌سازی محل اسکان در عرفات و منا از شهر مکه بیرون روند و یا برای تحویل اثاثیه یا جنس از انبارهایی که بیرون شهر است، لازم شد، با روحانی کاروان مشورت شود چون به فتوای برخی از فقها در صورت امکان باید محرم شوند به احرام حج و در همین احرام بمانند تا وقتی که برای وقوف و انجام اعمال حج به عرفات می‌روند ولی چنانچه ناچار باشند و محرم شدن هم موجب حرج و مشقت است اشکال ندارد هر چند برخی دیگر از فقها بیرون رفتن از شهر را در صورت نیاز و اطمینان به بازگشت برای احرام حج، جایز می‌دانند. (1)

س- خدمه کاروان‌ها که پس از انجام عمره تمتع باید به عرفات و منا بروند، برای دیدن چادرها و کارهای دیگر و برگردند به مکه، وظیفه آنان چیست؟

ج- بنابر احتیاط واجب، نمی‌توانند از مکه خارج شوند مگر در مورد ضرورت و در این صورت باید برای حج مُحرم شوند و بیرون بروند. بلی اگر احرام برای آنان حَرَجی باشد و رفتن به عرفات و منا بر آنان ضرورت دارد، می‌توانند بدون احرام به آنجا بروند. (2)

1- مناسک، س 918 و 919 و 920.

2- مناسک، م 911.