احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 88

ص: 88

یادآوری:

اکنون بر اثر توسعه شهر مکه، «جبل‌النور» که غار حِرا در آن قرار دارد و «جبل‌الثور»، که غار ثور در آن است، جزو شهر به حساب می‌آید.

احرام حج‌

محل احرام حج، شهر مکه است. برخی از فقها؛ مثل حضرت امام قدس سره تمام شهر مکه فعلی را برای احرام کافی می‌دانند و برخی دیگر می‌فرمایند: احرام حج باید در مکه قدیم واقع شود، در این مورد هم با هماهنگی روحانی کاروان نسبت به احرام آن‌ها اقدام شود و بهتر آن است که در مسجدالحرام محرم شوند. اگر در روز هشتم یا حتی قبل از آن هم محرم شوند اشکال ندارد، بنابر این، در صورت لزوم می‌توان آن‌ها را در وقت خلوت به مسجد الحرام برد تا محرم شوند.

تقدیم اعمال مکّه‌

افرادی که پس از بازگشت از منا از به‌جا آوردن طواف حج و سعی طواف نساء عاجزند، یا خوف دارند می‌توانند این اعمال را پیش از وقوف به عرفات به‌جا آورند، که این افراد توسط روحانی کاروان شناسایی می‌شوند و با برنامه‌ریزی صحیح در وقت مناسب، پیش از نهم ذی‌حجّه اعمال خود را به‌جای می‌آورند که در این امر باید آنان و روحانی کاروان را یاری داد.

زمان حرکت به عرفات‌

وقوف به عرفات از ظهر روز نهم آغاز می‌شود. بنابراین، زمان حرکت به سوی عرفات به گونه‌ای باید تنظیم شود که حجاج قبل از ظهر در عرفات حاضر باشند و رفتن شب عرفه و استفاده از خنکی هوا و همچنین نبود مشکل استظلال وقت مناسبی است.

چون در وقت وقوف (از ظهر تا مغرب) حاجیان باید در صحرای عرفات باشند و از حدود آن خارج نشوند، بنابراین، باید نسبت به حدود عرفات، که امروزه با تابلوهای بزرگ زرد رنگ مشخص شده است، توجیه شوند وحتی المقدور از تردد در جاهای مختلف عرفات نیز بپرهیزند که احتمال گم شدن آن‌ها زیاد است و در صورت گم شدن از اعمال بازخواهند ماند.

از عرفات تا مشعر الحرام‌

یکی از لحظات حساس در مدت فعّالیّت مدیران و معاونان و خدمه کاروان‌ها، از عرفات تا مشعر و از آنجا تا منا است که باید با تلاش و تدبیر، زائران را به‌طور کامل و سالم به مقصد برسانند، گرچه در سال‌های اخیر به سبب وجود راه‌های متعدد، امکان نرسیدن به موقع تا مشعرالحرام بعید به نظر می‌رسد، لیکن باید دانست که فاصله عرفات تا مشعرالحرام در طرق متعدد از 4 تا