احکام فقهی - اجرایی حج صفحه 93

ص: 93

3. در ذبح حیوان نیّت و قصد نیابت و جهت قبله و گفتن «بسم‌اللَّه ...» فراموش نشود.

4. چون به فتوای برخی از فقها؛ از جمله حضرت امام خمینی قدس سره ذبح با چاقوی استیل صحیح نیست، چاقویی که مورد استفاده قرار می‌گیرد آهن باشد.

5. به فتوای حضرت امام خمینی قدس سره ذابح حیوان باید مؤمن باشد، لذا این مسأله هم مورد توجه قرار گیرد.

افرادی که به قربانگاه می‌روند و خودشان نیز محروم‌اند و باید اعمال را به‌جاآورند، توجّه داشته باشند که مسلخ‌های جدید کلًا خارج از مناست و حلق یا تقصیر در آنجا و اطراف آن صحیح نیست بلکه باید برای حلق یا تقصیر به منا بیایند و چنانچه نیمه اوّل شب را بیتوته می‌کنند، باید قبل از غروب به منا برسند.

بیتوته در منا

در شب‌های 11 و 12 ذی‌حجه حاجیان باید به نیت یکی از اعمال حج، در منا بمانند، وقت بیتوته از غروب آفتاب تا نیمه شب است و برخی از فقها بیتوته در نیمه دوم را نیز جایز می‌دانند.

بنابراین، خدمه محترم اگر برای انجام کاری از منا خارج شدند توجه داشته باشند که باید هنگام بیتوته در منا باشند و چنانچه دیر برسند، اگر در حج نیابت داشته باشند نیابت آن‌ها اشکال پیدا می‌کند.

بیرون رفتن از منا

بیرون رفتن از منا در روزهای دهم و یازدهم اشکال ندارد و همچنین روز دوازدهم اگر قبل از ظهر برگردد که بعد از ظهر از منا کوچ کند اشکال ندارد. ولی در شب‌های 11 و 12 پس از غروب آفتاب، به فتوای کسانی که بیتوته در نیمه شب اوّل را واجب می‌دانند جایز نیست، امّا پس از نصف شب بیرون رفتن از منا اشکال ندارد، ولی باید توجه داشت که نیمه شب، ساعت 12 نیست و محاسبه آن برای بیتوته با محاسبه برای تعیین آخر وقت نماز عشا تفاوت دارد، چون در اینجا باید شب را از اوّل غروب تا طلوع آفتاب حساب کرد. (1)

اگر مسؤولان کاروان تصمیم دارند در شب‌های 11 و 12 یا روزهای 11 و 12 زائران خود را برای طواف به مکه ببرند، باید به مسائلی که بیان شد توجه داشته باشند، که بیتوته را به وقت انجام دهند و رمی جمرات در روزهای 11 و 12 را به وقت خود که از طلوع تا غروب آفتاب است انجام دهند و قبل از ظهر روز دوازدهم از منا خارج نشوند.

گرچه ترک بیتوته برای کسانی که تمام شب را در مکه به عبادت مشغول باشند، مانعی ندارد (2) و می‌توانند طواف و سعی و

1- مناسک، م 1226.

2- مناسک، م 1222 و 1228.