- پیشگفتار 1
- آداب سفر حج 5
- 1- تعیین هدف 5
- 2-توبه و استغفار 8
- 3- اخلاص در نیت 11
- 4- زاد و توشه حلال 15
- 5- خداحافظی و حلالیتطلبی 19
- 6- آگاهی کامل 22
- 7- فراگیری احکام و مناسک حج 26
- 8- تأمین مخارج خانواده 29
- 9- انتخاب مدیر 32
- 10- انتخاب همراه 35
- 11- همراهان شایسته و همشأن 38
- 12- مشوّقان خوبیها 41
- 13- وصیت 42
- 14- غسل 45
- 15- صدقه 46
- 16- آغاز سفر با نماز 49
- 17- دعا هنگام خروج 50
- 18- همراه داشتن دارو 54
- 19- نیازمندیهای سفر 55
- 20- همراه داشتن خوراکی 57
- 21- همراه داشتن تربت حسینی 58
- 22- وظیفه دیگران نسبت به مسافر 59
- 23- مخفیکاری ممنوع 63
- 24- یادآوری نعمتهای خداوند 64
- 25- پرهیز از عجله و شتاب 67
- 26- حفظ دارایی و اثاثیه 69
- 27- پرداخت هزینهها 70
- 28- اخلاق حاجیان 71
- 29- مهرورزی به مردم 75
- 30- احترام به سال خوردگان 76
- 31- سلام کردن به همسفران 77
- 32- لبخند به همسفران 79
- 33- کمک به همسفران 80
- 34- ناسازگاری ممنوع 85
- 35- آزار نرساندن به همسفران 88
- 36- نادیده گرفتن لغزشها 89
- 37- بازگو نکردن خاطرات تلخ 91
- 38- جوانمردی در سفر 92
- 39- مدارا با بیماران 94
- 40- حل مشکلات همسفران 96
- 42- شناخت دوست 99
- 41- نامهنگاری 99
- 43- راههای تحکیم دوستی در سفر 101
- 44- عوامل گسستن دوستیها 104
- 45- چشم به مال دیگران نداشتن 105
- 46- پرهیز از سوء ظن 107
- 47- رازداری 108
- 48- مدارا با حیوانات 110
- 49- صبر در برابر مشکلات 112
- 50- مواعظ لقمان به مسافران 116
- 51- راهنمای گمشدگان 118
- 52- زینت تشیّع 119
- 53- ایجاد جاذبه 123
- 54- پوشش مناسب 126
- 55- عبادت عاشقانه 129
- 56- اغتنام فرصتها 132
- 57- توجه به اوقات نماز 137
- 58- نماز نیکو 143
- 59- شرکت در نماز جماعت 145
- 60- نظم در صفوف 150
- 61- رو به قبله نشستن 153
- 62- مراعات حال دیگران 154
- 63- پرهیز از اسراف 154
- 64- پرهیز از پرخوری و خواب زیاد 157
- 65- مسواک زدن 160
- 66- چند نکته بهداشتی 162
- 67- ادب لبّیک گفتن 164
- 68- آداب ورود به منطقه حرم و شهر مکه 166
- 69- آداب ورود به مسجد الحرام 168
- 70- ادب طواف 175
- 71- مزاحمت ممنوع 176
- 72- ادب سعی 177
- 73- نماز بسیار در مکه 180
- 74- انس با قرآن 182
- 76- حفظ ارزشهای اخلاقی 183
- 75- نگاه داشتن حرمت کعبه 183
- 77- طواف به نیابت از معصومین علیهم السلام 184
- 78- کوتاه کردن سفر 186
- 79- آداب خروج از مکّه 187
- 80- حج کامل 190
- 81- آداب زیارت 191
- 82- ادب بانوان در زیارت 194
- 83- رعایت وقار در زیارت 195
- 84- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 198
- 85- برکات حج 208
- 86- هدیه سفر 219
- 87- نشانه قبولی حج 221
- 89- آگاه کردن از زمان بازگشت 224
- 88- دعا در بازگشت 224
- 90- خوش آمد گویی به حاجیان 226
- 91- گوارایتان باد! 229
ص:184
عبدالرحمنبن سیّابه گوید:
از امام صادق علیه السلام درمورد طواف پرسیدم که آیا تند بروم یا آهسته؟
حضرت فرمود: راه رفتنی میانه. (1) 1
3- طواف نکردن در حال خستگی
امام صادق علیه السلام فرمود:
دَعِ الطَّواف وَ انْتَ تَشْتَهِیهِ. (2) 2
طواف را رها کن در حالی که هنوز مایل به ادامه دادن آن هستی.
71- مزاحمت ممنوع
در روایات به حاجیان توصیه شده است تا هنگام شلوغی جمعیت، محل طواف را به کسانی که طواف واجب دارند واگذار واز طواف مستحبی خودداری کنند.
امام صادق علیه السلام فرمود:
اولین چیزی که امام عصر- عجل اللَّه تعالی فرجه الشریف- از عدالت خودآشکار میکند این است که سخنگوی آن حضرت اعلام
1- - الحج فی الکتاب و السنه، ص 191، ح 492
2- - همان، ص 193، ح 498