- پیشگفتار 1
- آداب سفر حج 5
- 1- تعیین هدف 5
- 2-توبه و استغفار 8
- 3- اخلاص در نیت 11
- 4- زاد و توشه حلال 15
- 5- خداحافظی و حلالیتطلبی 19
- 6- آگاهی کامل 22
- 7- فراگیری احکام و مناسک حج 26
- 8- تأمین مخارج خانواده 29
- 9- انتخاب مدیر 32
- 10- انتخاب همراه 35
- 11- همراهان شایسته و همشأن 38
- 12- مشوّقان خوبیها 41
- 13- وصیت 42
- 14- غسل 45
- 15- صدقه 46
- 16- آغاز سفر با نماز 49
- 17- دعا هنگام خروج 50
- 18- همراه داشتن دارو 54
- 19- نیازمندیهای سفر 55
- 20- همراه داشتن خوراکی 57
- 21- همراه داشتن تربت حسینی 58
- 22- وظیفه دیگران نسبت به مسافر 59
- 23- مخفیکاری ممنوع 63
- 24- یادآوری نعمتهای خداوند 64
- 25- پرهیز از عجله و شتاب 67
- 26- حفظ دارایی و اثاثیه 69
- 27- پرداخت هزینهها 70
- 28- اخلاق حاجیان 71
- 29- مهرورزی به مردم 75
- 30- احترام به سال خوردگان 76
- 31- سلام کردن به همسفران 77
- 32- لبخند به همسفران 79
- 33- کمک به همسفران 80
- 34- ناسازگاری ممنوع 85
- 35- آزار نرساندن به همسفران 88
- 36- نادیده گرفتن لغزشها 89
- 37- بازگو نکردن خاطرات تلخ 91
- 38- جوانمردی در سفر 92
- 39- مدارا با بیماران 94
- 40- حل مشکلات همسفران 96
- 42- شناخت دوست 99
- 41- نامهنگاری 99
- 43- راههای تحکیم دوستی در سفر 101
- 44- عوامل گسستن دوستیها 104
- 45- چشم به مال دیگران نداشتن 105
- 46- پرهیز از سوء ظن 107
- 47- رازداری 108
- 48- مدارا با حیوانات 110
- 49- صبر در برابر مشکلات 112
- 50- مواعظ لقمان به مسافران 116
- 51- راهنمای گمشدگان 118
- 52- زینت تشیّع 119
- 53- ایجاد جاذبه 123
- 54- پوشش مناسب 126
- 55- عبادت عاشقانه 129
- 56- اغتنام فرصتها 132
- 57- توجه به اوقات نماز 137
- 58- نماز نیکو 143
- 59- شرکت در نماز جماعت 145
- 60- نظم در صفوف 150
- 61- رو به قبله نشستن 153
- 62- مراعات حال دیگران 154
- 63- پرهیز از اسراف 154
- 64- پرهیز از پرخوری و خواب زیاد 157
- 65- مسواک زدن 160
- 66- چند نکته بهداشتی 162
- 67- ادب لبّیک گفتن 164
- 68- آداب ورود به منطقه حرم و شهر مکه 166
- 69- آداب ورود به مسجد الحرام 168
- 70- ادب طواف 175
- 71- مزاحمت ممنوع 176
- 72- ادب سعی 177
- 73- نماز بسیار در مکه 180
- 74- انس با قرآن 182
- 76- حفظ ارزشهای اخلاقی 183
- 75- نگاه داشتن حرمت کعبه 183
- 77- طواف به نیابت از معصومین علیهم السلام 184
- 78- کوتاه کردن سفر 186
- 79- آداب خروج از مکّه 187
- 80- حج کامل 190
- 81- آداب زیارت 191
- 82- ادب بانوان در زیارت 194
- 83- رعایت وقار در زیارت 195
- 84- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 198
- 85- برکات حج 208
- 86- هدیه سفر 219
- 87- نشانه قبولی حج 221
- 89- آگاه کردن از زمان بازگشت 224
- 88- دعا در بازگشت 224
- 90- خوش آمد گویی به حاجیان 226
- 91- گوارایتان باد! 229
ص:62
امام سجاد علیه السلام فرمود:
اگر کسی پیاده حج گزارد و سوره إنّا انْزلناه ... [سوره قدر] را بخواند، درد سخت پیادهروی را لمس نمیکند. (1) 1
ادعیه سفر فراوان است و پیشوایان دین برای مراحل مختلف همچون: خروج از منزل، زمان سوار شدن بر مرکب، موقع حرکت و زمان فرود آمدن، ادعیه گوناگونی را نقل کردهاند که بهدلیل رعایت اختصار، از ذکر آنها خودداری میشود. علاقهمندان میتوانند به کتب مربوط مراجعه کنند.
18- همراه داشتن دارو
در عصر حاضر، بهدلیل توسعه گردشگری در جهان، مسؤولان هر کشوری تلاش میکنند تا امکانات رفاهی و پزشکی را برای مسافران فراهم سازند.
جمهوری اسلامی ایران نیز در کاروانهای زیارتی حج و عمره، پزشکی را همراه کاروان میفرستد که از آغاز تا پایان سفر، حاجیان را همراهی و در صورت نیاز به دارو و درمان، آنها را معالجه کند. لیکن در عین حال حاجیان اگر بیماری خاصّی دارند لازم است ضمن آگاه
1- - وسائلالشیعه، ج 11، ص 396، ح 15099