- پیشگفتار 1
- قسمت اوّل 11
- اشاره 11
- بخش نخست:امام منتظر علیه السلام در یک نگاه 12
- بخش دوم: مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در ادیان پیشین 16
- اصالت و ریشه دار بودن ایمان به مصلح جهانی 16
- بشارت آمدن منجی در کتاب های مقدس 17
- رسوخ این عقیده در دین یهود و مسیحیت 18
- ایمان به مصلح جهانی در تفکرات غیر دینی 20
- طول عمر مصلح جهانی در تفکرات بشری 22
- ایمان به حضرت مهدی علیه السلام تجسم یک نیاز فطری 23
- تفکر دینی به ظهور مصلح جهانی پس از غیبت ایمان دارد 25
- تفکر بشری و غیبت مهدی علیه السلام 25
- اختلاف در تشخیص هویت منجی جهانی 28
- اختلاط میان بشارت ها و تعیین آن ها 30
- راه حل اختلاف 31
- مهدی امامی و حل اختلاف 32
- نظریه قاضی ساباطی 33
- بشارت های آسمانی جز بر مهدی امامیّه منطبق نیست 36
- غیبت امام دوازدهم و بشارات 37
- بشارت های کتاب های مقدس و خصوصیات مهدی امامیّه 39
- بشارات کتب آسمانی و اوصاف مهدی امامیه 40
- راهیابی به هویت منجی در پرتو بشارات 42
- استناد به بشارت های کتب ادیان گذشته و مسأله تحریف 44
- استناد به بشاراتی که اسلام آن ها را تصدیق نموده است 45
- تأثیر بشارات سایر ادیان در پدید آمدن عقیدۀ مهدویت 47
- حاصل تحقیق 49
- اشاره 55
- بخش سوم:مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در قرآن کریم 55
- 1. خالی نبودن هیچ زمانی از امام 58
- اشاره 58
- مراد از امام در آیه شریف 60
- امام رهایی بخش از گمراهی 62
- صفات مهدی علیه السلام در قرآن 63
- مصداق «امام» در زمان ما 66
- 2. در هر زمانی امامی است که شاهد بر امت خویش است 68
- اشاره 68
- صفات امام شاهد 71
- علم الکتاب در نزد شاهدان اعمال است 74
- اشاره 78
- 3. هیچ عصر و زمانی از هدایتگری که به فرمان خدا مردم را به سوی او هدایت کند 78
- معنای هادی در قرآن 80
- هدایتگر از جانب خداوند منصوب می شود 85
- بخش چهارم: مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در روایات فریقین 88
- اشاره 88
- اشاره 89
- 1. حدیث ثقلین 89
- اثبات تواتر کلمه «عترتی» در حدیث شریف 91
- دلالت های این حدیث بر وجود امام علیه السلام 96
- مصداق اهل بیت علیهم السلام 97
- دلالت حدیث ثقلین بر وجوب عصمت امام و پیدا کردن مصداق 98
- مصداق حدیث ثقلین در زمان ما 102
- اشاره 102
- 2. روایات خلفای دوازده گانه 102
- لفظ روایات 103
- دلالت این روایت بر وجود امام مهدی علیه السلام 105
- ارتباط احادیث حجه الوداع 107
- مصداق خلفای دوازده گانه 109
- تحلیل این حدیث شریف به صورت مستقل 110
- شهادت تاریخ 112
- عدم فاصلۀ زمانی میان خلفای دوازده گانه 113
- امامانِ عترت: تنها مصداق 115
- ادلۀ تطبیق 116
- اتفاق نظر بر این که مهدی پایان بخش دوازده خلیفه است 119
- 3. حدیث « امّتِ پیروزمندِ برپا دارندۀ فرمان خدا » 119
- اشاره 126
- 4. احادیث خالی نبودن هیچ زمانی از پیشوایی از قریش که مردم را از مرگ جاهلیت 126
- معنی «امر» در کتاب و سنّت 127
- اشاره 133
- قسمت دوم 133
- بخش نخست:رشد و پرورش امام مهدی علیه السلام 134
- تاریخ تولد 134
- تواتر خبر تولد آن حضرت علیه السلام 136
- چگونگی و شرایط تولد 137
- خبر دادن پیشاپیش از مخفی بودن تولد 138
- پنهان بودن تولد، علامت مهدی موعود علیه السلام 140
- بخش دوم:مراحل زندگی امام مهدی علیه السلام 144
- نقش حضرت امام عسکری علیه السلام در اعلام ولادت حضرت مهدی 146
- بخش سوم:امام مهدی علیه السلام در سایه سار پدر 146
- حضور حضرت مهدی علیه السلام در وفات پدر 149
- اشاره 152
- قسمت سوم 152
- پذیرش مسئولیت امامت توسط حضرت مهدی علیه السلام در سن کودکی 153
- بخش نخست: غیبت صغرای امام مهدی علیه السلام 153
- نماز گذاردن آن حضرت بر پدر و اعلام وجود 156
- اهداف حضرت امام زمان علیه السلام از اقامۀ نماز بر جنازۀ پدر 160
- دو غیبت حضرت مهدی علیه السلام 162
- علل و اسباب پیدایش غیبت صغری 165
- بخش دوم: علل غیبت صغرای امام مهدی علیه السلام 165
- زمینه سازی پیامبر اکرم و ائمه علیهم السلام برای غیبت حضرت مهدی علیه السلام 167
- فلسفۀ دومرحله ای بودن غیبت 176
- پیگیری اخبار حضرت امام زمان علیه السلام توسط دستگاه عباسی 178
- اثبات وجود و امامت آن حضرت 181
- بخش سوم: اقدامات امام مهدی علیه السلام در غیبت صغری 181
- تکمیل سایر نیازمندی های امت در رابطه با معارف اسلامی 182
- تثبیت سازمان نیابت 183
- اشاره 183
- حراست از کیان ایمانی 188
- صادر کردن نامه ها «توقیعات» 190
- تشرف مؤمنان به خدمت امام مهدی علیه السلام 193
- اعلام پایان غیبت صغری 197
- قسمت چهارم 200
- اشاره 200
- بخش نخست: غیبت کبرای امام مهدی علیه السلام و علل آن 201
- مدار کلی فعالیت امام زمان علیه السلام در غیبت کبری 201
- اشاره 202
- علل غیبت در احادیث شریف 202
- 1. جمع کردن و استفاده از تجربیات امت های گذشته 207
- 2 . عامل امنیتی 208
- 3.تهیه فرصت مناسب برای رسیدن حق به همه مردم و استخراج همه ذخیره های الهی 210
- 4. آزمون مقدماتی نسل ظهور 211
- 5. آشکار شدن ناتوانی دیگر مکاتب 212
- 6. حفظ روحیه ظلم ستیزی 212
- 7 . غیبت و صلاح کار امام و مؤمنان 214
- 8 . فراهم نیامدن تعداد مطلوب یاوران 215
- بخش دوم: اقدامات امام مهدی علیه السلام در غیبت کبری 216
- اشاره 216
- مراقبت آن حضرت از نظام اسلامی 217
- حراست از اسلام ناب و تقویت فرایند اجتهاد 218
- تقویت فقها در عصر غیبت 223
- اصحاب امام زمان علیه السلام در غیبت کبری 225
- دیدار با مؤمنان در زمان غیبت کبری 227
- حضور در موسم حج 229
- بخش سوم: تکالیف دوران غیبت کبری 230
- اشاره 230
- مهمترین وظایف شیعیان در زمان غیبت 230
- اهمیت انتظار 234
- حقیقت انتظار 238
- شرایط انتظار 242
- انتظار و آمادگی فوری برای ظهور 245
- اشاره 249
- قسمت پنجم 249
- نکاتی دربارۀ علایم ظهور 250
- بخش نخست: علایم ظهور امام مهدی علیه السلام 250
- علایم حتمی و علایم غیر حتمی 251
- زبان رمز در روایات علامات 251
- بارزترین نشانه های ظهور 252
- از میان رفتن علل غیبت 256
- اشاره 259
- بخش دوم: سیرۀ امام مهدی علیه السلام در هنگام ظهور 259
- ویژگی های دولت مهدوی در قرآن 260
- تاریخ ظهور حضرت مهدی علیه السلام 265
- مکان ظهور و آغاز قیام آن حضرت 266
- تأملی در دو خطبۀ اعلان قیام 268
- اعلام اهداف قیام 269
- پاسخ مردم به استمداد آن حضرت و بیعت با او 270
- خروج آن حضرت به سمت کوفه و پاکسازی جبهۀ داخلی 271
- وارد شدن آن حضرت به بیت المقدس و نزول حضرت عیسی علیه السلام 272
- کشته شدن دجال و پایان حاکمیت تمدن های مادی 273
- سیرۀ مهدی علیه السلام سیرۀ رسول اللّٰه صلی الله علیه و آله 274
- احیای سنت و آثار پیامبر صلی الله علیه و آله 275
- سختگیری آن حضرت با خود و نرمخویی او با امت 276
- سیرۀ قضایی 277
- سیرۀ آن حضرت در برابر ادیان و مذاهب 278
- نبرد با بدعت ها و نفی تحریف غالیان و باطل پویان 279
- سیرۀ اداری 280
- سیرۀ جهادی 281
- سیرۀ مالی 283
- تصویر کلی دولت مهدوی در متون دینی 285
- در بیان علت خلقت و فرستادن پیامبران و تعیین اوصیا 289
- کلام آن حضرت در بارۀ توحید و رد غلوّ 289
- بخش سوم: پرتوی از روایات امام مهدی علیه السلام 289
- در بیان انتظام نظام امامت و خالی نبودن زمین از حجت 291
- در بیان مقام ائمه علیهم السلام 291
- تقوای الهی و نجات از فتنه 293
- مراقبت آن حضرت از مسلمانان 294
- آمادگی دائم آن حضرت برای ظهور 295
- نمونه هایی از پاسخ های کوتاه آن حضرت 295
- نمونه هایی از ادعیه و زیارات آن حضرت 296
- نمونه هایی از زیارات آن حضرت 300
اعلام پایان غیبت صغری
شش روز قبل از وفات نایب چهارم حضرت مهدی -عجّل اللّٰه فرجه - توقیعی از جانب آن حضرت، برای مؤمنان صادر گردید که در آن، به پایان رسیدن غیبت صغری -و دوران نایبان خاص که مستقیماً از جانب امام زمان تعیین می شدند -و شروع غیبت کبری اعلام گردید. متن این توقیع چنین است:
«بسم اللّٰه الرحمن الرحیم، یاعلی بن محمد السمری، أعظم اللّٰه أجر إخوانک فیک فإنک میت ما بینک وبین سته أیام، فأجمع أمرک ولا توص الیٰ أحد فیقوم مقامک بعد وفاتک. فقد وقعت الغیبه التامه. فلا ظهور إلّابإذن اللّٰه تعالیٰ ذکره وذلک بعد طول الأمد وقسوه القلب وإمتلاء الارض جوراً. وسیأتی لشیعتی من یدّعی المشاهده ألا فمَن ادعیٰ المشاهده قبل خروج السفیانی والصیحه فهو کذّاب مفتر ولا حول ولا قوه إلّاباللّٰه العلی العظیم»؛
بسم الله الرحمن الرحیم ای علی بن محمد سمری؛ خداوند متعال برادران تو را در مصیبت تو صبر دهد و اجر عطا نماید. تو پس از شش روز از دنیا خواهی رفت، پس به کارهای خود سر و سامان ده و در رابطه با جانشین خود به هیچ کس وصیت نکن که پس از مرگت مسئولیت تو را به عهده بگیرد. چرا که غیبت تامّه واقع شده است. و جز به دستور و اجازه خداوند متعال ظهوری نخواهد بود. و این بعد از زمانی طولانی خواهد بود که دل های مردم در آن قساوت گرفته و زمین از ظلم و جور پر شود. به زودی کسانی به سراغ شیعیان من خواهند آمد که ادعای مشاهده و دیدار مرا خواهند نمود آگاه باشید که هر کس قبل از خروج سفیانی و صیحه ادعای مشاهده نماید او دروغگو و افترا زننده است و لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم (1).
1- (1)) . کمال الدین/ 516، غیبت طوسی/ 242.