- پیشگفتار 1
- قسمت اوّل 11
- اشاره 11
- بخش نخست:امام منتظر علیه السلام در یک نگاه 12
- بخش دوم: مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در ادیان پیشین 16
- اصالت و ریشه دار بودن ایمان به مصلح جهانی 16
- بشارت آمدن منجی در کتاب های مقدس 17
- رسوخ این عقیده در دین یهود و مسیحیت 18
- ایمان به مصلح جهانی در تفکرات غیر دینی 20
- طول عمر مصلح جهانی در تفکرات بشری 22
- ایمان به حضرت مهدی علیه السلام تجسم یک نیاز فطری 23
- تفکر بشری و غیبت مهدی علیه السلام 25
- تفکر دینی به ظهور مصلح جهانی پس از غیبت ایمان دارد 25
- اختلاف در تشخیص هویت منجی جهانی 28
- اختلاط میان بشارت ها و تعیین آن ها 30
- راه حل اختلاف 31
- مهدی امامی و حل اختلاف 32
- نظریه قاضی ساباطی 33
- بشارت های آسمانی جز بر مهدی امامیّه منطبق نیست 36
- غیبت امام دوازدهم و بشارات 37
- بشارت های کتاب های مقدس و خصوصیات مهدی امامیّه 39
- بشارات کتب آسمانی و اوصاف مهدی امامیه 40
- راهیابی به هویت منجی در پرتو بشارات 42
- استناد به بشارت های کتب ادیان گذشته و مسأله تحریف 44
- استناد به بشاراتی که اسلام آن ها را تصدیق نموده است 45
- تأثیر بشارات سایر ادیان در پدید آمدن عقیدۀ مهدویت 47
- حاصل تحقیق 49
- اشاره 55
- بخش سوم:مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در قرآن کریم 55
- اشاره 58
- 1. خالی نبودن هیچ زمانی از امام 58
- مراد از امام در آیه شریف 60
- امام رهایی بخش از گمراهی 62
- صفات مهدی علیه السلام در قرآن 63
- مصداق «امام» در زمان ما 66
- 2. در هر زمانی امامی است که شاهد بر امت خویش است 68
- اشاره 68
- صفات امام شاهد 71
- علم الکتاب در نزد شاهدان اعمال است 74
- اشاره 78
- 3. هیچ عصر و زمانی از هدایتگری که به فرمان خدا مردم را به سوی او هدایت کند 78
- معنای هادی در قرآن 80
- هدایتگر از جانب خداوند منصوب می شود 85
- اشاره 88
- بخش چهارم: مهدی موعود علیه السلام و غیبتش در روایات فریقین 88
- 1. حدیث ثقلین 89
- اشاره 89
- اثبات تواتر کلمه «عترتی» در حدیث شریف 91
- دلالت های این حدیث بر وجود امام علیه السلام 96
- مصداق اهل بیت علیهم السلام 97
- دلالت حدیث ثقلین بر وجوب عصمت امام و پیدا کردن مصداق 98
- اشاره 102
- 2. روایات خلفای دوازده گانه 102
- مصداق حدیث ثقلین در زمان ما 102
- لفظ روایات 103
- دلالت این روایت بر وجود امام مهدی علیه السلام 105
- ارتباط احادیث حجه الوداع 107
- مصداق خلفای دوازده گانه 109
- تحلیل این حدیث شریف به صورت مستقل 110
- شهادت تاریخ 112
- عدم فاصلۀ زمانی میان خلفای دوازده گانه 113
- امامانِ عترت: تنها مصداق 115
- ادلۀ تطبیق 116
- 3. حدیث « امّتِ پیروزمندِ برپا دارندۀ فرمان خدا » 119
- اتفاق نظر بر این که مهدی پایان بخش دوازده خلیفه است 119
- اشاره 126
- 4. احادیث خالی نبودن هیچ زمانی از پیشوایی از قریش که مردم را از مرگ جاهلیت 126
- معنی «امر» در کتاب و سنّت 127
- قسمت دوم 133
- اشاره 133
- تاریخ تولد 134
- بخش نخست:رشد و پرورش امام مهدی علیه السلام 134
- تواتر خبر تولد آن حضرت علیه السلام 136
- چگونگی و شرایط تولد 137
- خبر دادن پیشاپیش از مخفی بودن تولد 138
- پنهان بودن تولد، علامت مهدی موعود علیه السلام 140
- بخش دوم:مراحل زندگی امام مهدی علیه السلام 144
- بخش سوم:امام مهدی علیه السلام در سایه سار پدر 146
- نقش حضرت امام عسکری علیه السلام در اعلام ولادت حضرت مهدی 146
- حضور حضرت مهدی علیه السلام در وفات پدر 149
- اشاره 152
- قسمت سوم 152
- پذیرش مسئولیت امامت توسط حضرت مهدی علیه السلام در سن کودکی 153
- بخش نخست: غیبت صغرای امام مهدی علیه السلام 153
- نماز گذاردن آن حضرت بر پدر و اعلام وجود 156
- اهداف حضرت امام زمان علیه السلام از اقامۀ نماز بر جنازۀ پدر 160
- دو غیبت حضرت مهدی علیه السلام 162
- علل و اسباب پیدایش غیبت صغری 165
- بخش دوم: علل غیبت صغرای امام مهدی علیه السلام 165
- زمینه سازی پیامبر اکرم و ائمه علیهم السلام برای غیبت حضرت مهدی علیه السلام 167
- فلسفۀ دومرحله ای بودن غیبت 176
- پیگیری اخبار حضرت امام زمان علیه السلام توسط دستگاه عباسی 178
- بخش سوم: اقدامات امام مهدی علیه السلام در غیبت صغری 181
- اثبات وجود و امامت آن حضرت 181
- تکمیل سایر نیازمندی های امت در رابطه با معارف اسلامی 182
- تثبیت سازمان نیابت 183
- اشاره 183
- حراست از کیان ایمانی 188
- صادر کردن نامه ها «توقیعات» 190
- تشرف مؤمنان به خدمت امام مهدی علیه السلام 193
- اعلام پایان غیبت صغری 197
- قسمت چهارم 200
- اشاره 200
- مدار کلی فعالیت امام زمان علیه السلام در غیبت کبری 201
- بخش نخست: غیبت کبرای امام مهدی علیه السلام و علل آن 201
- اشاره 202
- علل غیبت در احادیث شریف 202
- 1. جمع کردن و استفاده از تجربیات امت های گذشته 207
- 2 . عامل امنیتی 208
- 3.تهیه فرصت مناسب برای رسیدن حق به همه مردم و استخراج همه ذخیره های الهی 210
- 4. آزمون مقدماتی نسل ظهور 211
- 6. حفظ روحیه ظلم ستیزی 212
- 5. آشکار شدن ناتوانی دیگر مکاتب 212
- 7 . غیبت و صلاح کار امام و مؤمنان 214
- 8 . فراهم نیامدن تعداد مطلوب یاوران 215
- اشاره 216
- بخش دوم: اقدامات امام مهدی علیه السلام در غیبت کبری 216
- مراقبت آن حضرت از نظام اسلامی 217
- حراست از اسلام ناب و تقویت فرایند اجتهاد 218
- تقویت فقها در عصر غیبت 223
- اصحاب امام زمان علیه السلام در غیبت کبری 225
- دیدار با مؤمنان در زمان غیبت کبری 227
- حضور در موسم حج 229
- اشاره 230
- مهمترین وظایف شیعیان در زمان غیبت 230
- بخش سوم: تکالیف دوران غیبت کبری 230
- اهمیت انتظار 234
- حقیقت انتظار 238
- شرایط انتظار 242
- انتظار و آمادگی فوری برای ظهور 245
- اشاره 249
- قسمت پنجم 249
- بخش نخست: علایم ظهور امام مهدی علیه السلام 250
- نکاتی دربارۀ علایم ظهور 250
- علایم حتمی و علایم غیر حتمی 251
- زبان رمز در روایات علامات 251
- بارزترین نشانه های ظهور 252
- از میان رفتن علل غیبت 256
- اشاره 259
- بخش دوم: سیرۀ امام مهدی علیه السلام در هنگام ظهور 259
- ویژگی های دولت مهدوی در قرآن 260
- تاریخ ظهور حضرت مهدی علیه السلام 265
- مکان ظهور و آغاز قیام آن حضرت 266
- تأملی در دو خطبۀ اعلان قیام 268
- اعلام اهداف قیام 269
- پاسخ مردم به استمداد آن حضرت و بیعت با او 270
- خروج آن حضرت به سمت کوفه و پاکسازی جبهۀ داخلی 271
- وارد شدن آن حضرت به بیت المقدس و نزول حضرت عیسی علیه السلام 272
- کشته شدن دجال و پایان حاکمیت تمدن های مادی 273
- سیرۀ مهدی علیه السلام سیرۀ رسول اللّٰه صلی الله علیه و آله 274
- احیای سنت و آثار پیامبر صلی الله علیه و آله 275
- سختگیری آن حضرت با خود و نرمخویی او با امت 276
- سیرۀ قضایی 277
- سیرۀ آن حضرت در برابر ادیان و مذاهب 278
- نبرد با بدعت ها و نفی تحریف غالیان و باطل پویان 279
- سیرۀ اداری 280
- سیرۀ جهادی 281
- سیرۀ مالی 283
- تصویر کلی دولت مهدوی در متون دینی 285
- بخش سوم: پرتوی از روایات امام مهدی علیه السلام 289
- در بیان علت خلقت و فرستادن پیامبران و تعیین اوصیا 289
- کلام آن حضرت در بارۀ توحید و رد غلوّ 289
- در بیان انتظام نظام امامت و خالی نبودن زمین از حجت 291
- در بیان مقام ائمه علیهم السلام 291
- تقوای الهی و نجات از فتنه 293
- مراقبت آن حضرت از مسلمانان 294
- آمادگی دائم آن حضرت برای ظهور 295
- نمونه هایی از پاسخ های کوتاه آن حضرت 295
- نمونه هایی از ادعیه و زیارات آن حضرت 296
- نمونه هایی از زیارات آن حضرت 300
خورشید است آن گاه که ابرها از دیدگان مردم پنهانش نمایند. و همانا که من مایۀ امنیت اهل زمین هستم چرا که ستارگان نیز مایۀ امنیت و امان اهل آسمان می باشند.
اخبار و روایاتی که با همین مضمون وارد شده و بر این معنی دلالت دارند بی شمارند و مقتضای همۀ آن روایات این است که امام زمان علیه السلام در زمان غیبت، از باب لطف به مؤمنان مسائل باطل را ردّ نموده و مردم را به سوی حق هدایت می نماید. و این که این کار با اسباب و عوامل پنهان انجام می شود. که حدیث استفاده از خورشید پشت ابر نیز به همین مسأله اشعار دارد زیرا بدیهی است که استفاده از اسباب و عوامل آشکار در زمان غیبت منتفی است و اگر در بعضی از این روایات آمده است که آن حضرت در زمان غیبت حق را آشکار می نماید، منافاتی با مخفی بودن اسباب و عوامل این کار ندارد...» (1).
تقویت فقها در عصر غیبت
چنان که پیشتر در هنگام بحث از سازمان نیابت و سفارت از امام زمان در زمان غیبت صغری اشاره نمودیم چنین سازمانی حکم زمینه سازی برای ارجاع امت در زمان غیبت کبری به فقیهان عادل به عنوان نمایندگان امام زمان علیه السلام را داشت؛ تا آنان به عنوان یک نهاد رهبری ظاهر و پیدا از حضرت مهدی علیه السلام نیابت نمایند. آن حضرت در توقیعی که به اسحاق به یعقوب فرستاده است، امت را به مراجعه به این فقیهان فرمان دادند:
«وأما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الیٰ رواه حدیثنا، فإنهم حجتی علیکم وأنا حجه اللّٰه علیهم»؛
1- (1)) . مفاتیح الاصول/ 496 -497، باب اجماع.