ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 102

دوم، زمین صلح: و آن زمین جزیه است. و آن چه امام یا نایب وی با اهالی زمین بر آن توافق و صلح نموده اند از این قسم زمین، گرفته می شود. و این وجه، به مستحقان جزیه اختصاص دارد: و آنان مجاهدان و جنگجویان در راه خدایند. و هر گاه اهالی مسلمان شوند وجه مقرر در صلح، از

گردن آنان ساقط گردد [1]، و مانند سایر مسلمانان، در غلات ایشان عشر، یا نیم عشر، زکاه واجب شود.

سوم، زمینی که بضرب شمشیر و یا جنگ بدست آمده: و آن زمین خراج است و به همه مسلمین تعلق دارد [2] و امام، یا نایب وی این قسم زمین را بهر که بخواهد

مسلمین است و امام می تواند آن را به کسی که قصد عمران و آبادی آن را دارد، به ازاء نصف یا ثلث یا ربع محصول واگذار کند و تقبل کننده زمین پس از پرداخت آن مبلغ و کسر مخارج از ما بقی محصول، عشر یا نصف عشر را در صورتی که بحد نصاب برسد زکاه می دهد. [1]- در نهایه در این مورد اضافه کرده است: «زیرا حق الصلح، جزیه ایست بعوض جزیه ای که از رءوس و نفرات می گیرند و به واسطه اسلام آوردن آنان ساقط شده است. در این نوع زمین تصرف بخرید و فروش و بخشش و جز آن، از انواع تصرف جائز است، و امام می تواند پس از انقضای مدت قرار داد مال الصلح را بحسب آن چه مصلحت بداند زیاد و کم نماید». [2]- در این قسم در نهایه اضافه کرده است: «تصرف در این نوع اراضی بخرید و فروش و تملک و وقف و انواع صدقات جائز نیست، و امام می تواند پس از انقضای مدت واگذاری زمین به کسی، آن را از دست وی گرفته، به دیگری واگذار نماید و امام، می تواند بهر کیفیت که به صلاح مسلمانان تشخیص دهد در این اراضی تصرف نماید. این نوع اراضی مال همه مسلمانان است و درآمد و خراج آن بین همه مسلمین اعم

از جنگجویان و مجاهدان و غیر