ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 105

فصل 8 در ذکر چیزهائی که زکاه در آنها مستحب است

زکاه، در پنج جنس مستحب می باشد [1]:

اول، کالاهای تجارتی، هر گاه برابر ارزش اصل سرمایه یا به اضافه بهره طالب داشته باشد که در این صورت از بهای کالا: درهم یا دینار، زکاه پرداخت می شود [2].

به پیروی از روش خلیفه اول و دوم آن را از آن همه مسلمین، و مصرف آن را مصالح عمومی می دانند. شافعی می گوید: خمس آن بین مستحقان خمس تقسیم می شود و ما بقی را امام به مصرف خود و خویشان خود و هر کس بخواهد می رساند و بنقل دیگر از شافعی همه فیئی خمس است و بین مستحقان خمس تقسیم می شود. رک: بدایه المجتهد ج 1 ص 389. مؤلف، بحث انفال را طی فصل 14 مستقلا عنوان نموده و علاوه بر این هفت نوع زمین، چیزهای دیگری را جزء انفال شمرده است. [1]-

مؤلف در نهایه ص 154 می گوید: «هر چه را انسان بجز اشیاء نه گانه مذکور مالک شود مستحب است از آن زکاه پردازد» و در ص 185 می گوید: «و آن چه انسان از خدمتکار و منزل مسکونی مالک است زکاه ندارد مگر این که خانه، در آمد داشته باشد که در این صورت زکاه در آن مستحب است». [2]- این مسأله در نهایه ص 184 چنین است: «اگر انسان، مالی را در راه تجارت بکار اندازد مستحب است زکاه آن را خارج کند در صورتی که موجودی وی هنگام رسیدن وقت زکاه، برابر اصل سرمایه یا بعلاوه بهره بوده باشد، پس اگر در سرمایه نقصان روی دهد یا عین کالای خریده شده به کمتر از اصل سرمایه طالب و خریدار داشته باشد بر مالک زکاتی نیست. و اگر بر همین منوال کالا چندین سال نزد وی بماند آن گاه بفروش رسد، زکاه یک سال آن را می دهد. فقها و پیشوایان اهل سنت عموما بجز داوود ظاهری و پیروانش زکاه مال التجاره