ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 150

فصل 5 در ذکر اعتکاف و احکام آن

اعتکاف، در شرع اسلام عبارت است از درنگ و توقف در محل خاص برای عبادت [1]. و جز با سه شرط صحیح نمی باشد:

شرط اول، این که در یکی از مساجد چهارگانه: مسجد الحرام، مسجد پیغمبر ص، مسجد کوفه و مسجد بصره [2] معتکف شود.

شرط دوم، این که لا اقل قصد اعتکاف سه روز را داشته باشد، چون که کمتر از آن، اعتکاف جائز نیست [3].

[1]- این کلمه در لغت، بمعنی درنگ و توقف و اقامت در محلی است ولی در قرآن بمعنی شرعی بکار رفته است. این عمل در اسلام یک نوع ریاضت مشروع و عبادتی نظیر حج و عمره بشمار می رود و در دهه آخر ماه رمضان تأکد بیشتری دارد و رسول اکرم بر آن، مداومت می فرمود: هر سال در دهه آخر رمضان خیمه ای از مو برای وی در مسجد برمی افراشتند و رخت خواب خود را در این مدت باز نمی کرد و می فرمود: اعتکاف در آن، معادل با دو حج و دو عمره است و حتی در سال واقعه بدر که اعتکاف، از وی فوت گردید آن را در سال بعد قضا کرد. [2]- برخی مسجد مداین را به جای مسجد بصره و برخی آن را علاوه بر چهار مسجد ذکر کرده اند لیکن جمعی از فقها از جمله شهیدان مطلق مسجد جامع را شرط نموده اند. شهید دوم گوید: اختصاص آن،

به چهار یا پنج مسجد، ضعیف است گو این که اکثر فقها بر آن رفته اند. از اهل سنت عائشه و زهری مسجد جامع را شرط، و شافعی و ابو حنیفه آن را افضل دانسته اند، و اعتکاف در همه مساجد را تجویز نموده اند و این دو نفر، اعتکاف زن را در غیر مسجد، خانه خود، مکروه دانسته اند. حذیفه و سعید بن المسیب اعتکاف را بمسجد الحرام و مسجد پیغمبر و بیت المقدس و برخی به مسجد جمعه اختصاص داده اند. [3]- این شرط، از مختصات فقه امامیه است و سایر مذاهب آنان که روزه را در آن شرط کرده اند اقل اعتکاف را یک شب و روز، و کسی که مانند شافعی روزه را معتبر نمی داند اقل آن را یک ساعت و یا یک لحظه دانسته است لیکن شافعی گفته است: مستحب است که از یک شبانه روز کمتر نباشد.