ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 192

کتاب جهاد [1]

اشاره

جهاد یکی از واجبات و فرائض اسلام است و وجوب آن بر سبیل واجب کفائی است که هر گاه برخی از مردم به آن قیام کنند از بقیه ساقط است.

وجوب جهاد، مشروط به هفت شرط است: 1- ذکوریت. 2- بلوغ 3- داشتن عقل سالم. 4- صحت بدن. 5- آزاد بودن. 6- پیر عاجز از حرکت

[1] این کلمه، در اصل بمعنی کوشش و تلاش و بذل وسع در راه نیل به مطلوب است.

و نظر به این که قرآن، مکررا مردم را به مجاهدت با مال و جان در راه خدا ترغیب فرموده کلمه جهاد، شرعا بمعنی بذل نفس و مال برای اعتلای کلمه اسلام و جنگ در راه نشر مذهب بکار می رود کما این که گاهی به جای آن، کلمه قتال، و احیانا کلمه سیر استعمال می شود و برخی از فقها از جمله مولف در کتاب خلاف ج 2 ص 500 عنوان کتاب جهاد را «کتاب السیر» قرار داده است باین جهت که معمولا نبرد، مستلزم سیر در ارض است و محمّد بن حسن شیبانی شاگرد معروف ابو حنیفه کتابی به نام السیر الکبیر در باره احکام جنگ و بطور کلی روابط بین المللی اسلام نگاشته و سرخسی متوفای حدود 483 آن کتاب را شرح کرده است. این کتاب از لحاظ قانون روابط بین المللی حائز کمال اهمیت است. جهاد: یکی از ارکان و دعائم اسلام است و در اوائل هجرت، طی آیه 39 و 40 از سوره حج تشریع گردیده و آن آیه این است: وَ ما کُنّا مُعَذِّبِین َ حَتّی نَبعَث َ رَسُولًا(سوره اسری آیه 16) و پیداست که رسولان الهی همیشه با عصای دلیل و برهان به سراغ اقوام و ملل می رفته اند. پس بحسب ادله شرعیه و عقلیه، مادامی که بمقدار لزوم اقامه برهان نشده باشد، حجت، بر کفار تمام نیست و آغاز جنگ با ایشان روا نباشد. مؤید این ادعا گفتار قرآن است: