ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 39

و اول وقت نماز مغرب هنگام ناپدید شدن خورشید، و آخر آن هنگام از بین رفتن شفق است، و

شفق روشنی و نور سرخی است که در طرف مغرب پس از غروب خورشید باقی می ماند.

و اول وقت نماز خفتن پس از فراغت از نماز مغرب، و بروایتی پس از ناپدید شدن شفق، و آخر آن، رسیدن شب به یک سوم، و بروایتی نیم شب است.

و آغاز وقت نماز صبح هنگام سر زدن سپیده دوم [1]، و پایان آن هنگام طلوع خورشید است.

[اوقات نمازهای نافله]

وقت نافله ظهر از هنگام زوال [2] خورشید است [3] تا آن گاه که به اندازه اداء

[1] هنگام فجر، نخست نوری سفید عمودی و باریک مانند دم گرگ پدیدار می شود، سپس نوری افقی تدریجا قسمتی از افق را بطول و عرض مانند نهر آب فرا می گیرد و کم کم منتشر می شود: نور اول، فجر اول و صبح کاذب و نور دوم، فجر دوم و صبح صادق است، و همین دوم آغاز وقت نماز صبح است. [2]- به عقیده شیخ در (نهایه ج 1 ص 69) زوال خورشید را به چند طریق می توان بدست آورد: 1- با اسطرلاب. 2- به وسیله دایره هندی. 3- به وسیله میزان الشمس: (ترازوی آفتاب) 4- این که انسان رو بقبله بایستد و مراقب خورشید باشد، و هر گاه خورشید بر روی ابروی راست وی قرار گیرد همان آن، زوال، محقق گردد. [3]- بنظر شیخ در (نهایه ص 69) این وقت، وقت نافله ظهر در غیر روز جمعه است، اما در روز جمعه هنگام زوال، باید به فریضه مشغول شود، و نافله را یا مقدم بر فریضه پیش از زوال، و یا پس از اداء فریضه به جا آورد.