ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 80

فصل 17 در ذکر نماز آیات

نماز آیات [1]، در چهار مورد واجب است: موقع گرفتن خورشید، گرفتن ماه وقوع زلزله و هنگام وزیدن بادهای ظلمانی و تاریک. و هر گاه تمام قرص خورشید و ماه بگیرد و کسی عمدا نماز را ترک نماید باید نماز را با غسل، قضا کند. و چنانچه تمام قرص نگرفته باشد، قضای نماز، بدون غسل، واجب است [2].

می انداخته اند و مستحب است امام، در نماز باران، ردا را بر گرداند تا طرف دوش راست بر دوش چپ و طرف چپ بر دوش راست واقع شود. از روایات استفاده می شود که این عمل یک نوع تفأل برای دگرگونی اوضاع جوی و تبدیل خشکسالی به بارندگی و فراوانی نعمت و حاکی از عقیده و اطمینان و امید مردم به استجابت دعای خود می باشد. [1]- در روایات شیعه و اهل سنت آمده که هنگام مرگ ابراهیم فرزند رسول اکرم تصادفا خورشید گرفت. مردم گفتند: گرفتن خورشید مربوط به مرگ فرزند پیغمبر است. رسول اکرم به منبر بر آمد و پس از حمد و ثنای الهی فرمود: مردم، ماه و خورشید دو آیت از

آیات و نشانه های قدرت الهی است و بامر خدا حرکت و از فرمان او اطاعت می نمایند. و به واسطه مرگ و زندگی کسی تیرگی و گرفتگی پیدا نمی کنند، پس هر گاه یکی از این دو بگیرد نماز بخوانید. آن گاه از منبر به زیر آمد و با مردم نماز آیات خواند. و شاید همین سخنرانی باعث نامیدن این نماز به نماز آیات بوده است. معمولا گرفتن خورشید را کسوف، و گرفتن ماه را خسوف، و باین دو و سایر حوادث مخوف و هولناک جوی آیات گویند و نماز واجب در این حالات را نماز آیات و گاهی بطور مطلق نماز کسوف می نامند و به طوری که از روایات استفاده می شود نظر به این که بروز این حوادث گاهی نشانه ی رحمت و گاهی علامت غضب و قهر حق است و به واسطه آن، وحشت و خوف مردم را فرا می گیرد، این نماز برای دفع غضب خداوند و رفع خوف مردم مقرر گردیده است. [2]- در نهایه ج 1 ص 147 اضافه کرده که اگر هنگام گرفتن تمام قرص نماز را نسیانا ترک