ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 89

هر یک از اجناس [نه گانه] زکاه، فصل جداگانه ای ترتیب می دهیم.

فصل 2 در زکاه شتر

زکاه، در شتر واجب نیست مگر به چهار شرط: ملک شخص بودن، رسیدن

شرط، در تمام اجناس پنجگانه (دسته اول) که فعلا محل بحث می باشد معتبر است و بنا بر این، پولهای طلا و نقره، و هم چنین شتر، گاو، و گوسفندهای متعلق به بردگان: اعم از غلام و کنیز (بر تقدیر این که بردگان مالک چیزی بشوند) زکاه ندارد. 2 و 3- بالغ و عاقل بودن مالک. این دو شرط را مؤلف، بعنوان کمال عقل، بصورت یک شرط آورده اما در حقیقت همان طور که در نهایه و سایر کتب تصریح نموده دو شرط است. این دو شرط، از اجناس پنجگانه فقط نسبت به طلا و نقره: (اجناس صامت) در مالک معتبر است اما نسبت به انعام ثلاثه: (اجناس غیر صامت و زبان دار) معتبر

نیست و به همین جهت در شتر و گاو و گوسفند متعلق به اطفال نابالغ و دیوانگان چنانچه بحد نصاب برسد زکاه واجب است. تا اینجا سخن راجع به شرائط وجوب بود که در مکلف معتبر است. اما شرائط ضمان، عبارت است از آن چه در عهده دار بودن لزوم پرداخت زکاه دخیل، و تحقق آن در مکلف معتبر است، و آن دو شرط است: مسلمان بودن مالک و قدرت وی بر پرداخت. شرط اسلام، در اصل تعلق حکم زکاه اعتبار ندارد و به همین جهت جزء شرائط وجوب ذکر نگردیده یعنی همان طور که زکاه بر مسلمان واجب است بر کفار نیز واجب می باشد منتهی آنان مادامی که بر کفر باقی بمانند ملزم به پرداخت آن نیستند و به گفته مولف در نهایه «تمام مخالفان اسلام گر چه زکاه بر آنان بشرط اسلام واجب است و به جهت کفر آن را ادا نکرده اند ولی پس از اسلام آوردن، پرداخت آن چه در حال کفر به ایشان تعلق گرفته لازم نیست». و این مطلب مبنی بر یک اصل کلی است که طایفه امامیه به آن پایبند می باشند و آن اینست که کفار همان طور که به اصول دین مکلفند به فروع دین نیز مکلف می باشند و بر ترک این تکالیف مانند اصل بقاء