ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 94

فصل 3 در زکاه گاو

شرائط زکاه گاو، بدون تفاوت عین شرائط شتر است: ملک بودن، رسیدن بحد نصاب،

چرا بودن، و گذشت سال بر آن. فواصل بین دو نصاب را که فاقد زکاه است در گاو، [و قص] و آن چه برسم زکاه گرفته می شود [فریضه] می گویند.

گاو، دارای چهار نصاب است [1]:

اول- سی رأس، که زکاه آن، یک گوساله نر، یا ماده یک ساله: [تبیع و تبیعه [2]] است.

و عده کثیری پس از ایشان از اول، قائل به تخیر می باشند (رک: مصباح الفقیه ج 3 ص 23) این بحث در آخرین نصاب گاو و گوسفند نیز جریان دارد. [1]- نصاب و فریضه زکاه گاو نزد علماء شیعه مورد اتفاق است و جمهور فقهاء اهل سنت نیز با آنان موافقند ولی در پاره ای از موارد میان ایشان اختلاف است: برخی در ده گاو به بالا تا سی رأس، یک گوسفند. و برخی مانند سعید بن مسیب (از فقهاء تابعین ساکن مدینه متوفی سالهای 91 تا 95 هجری) در 25 رأس یک گاو، و در 75 رأس دو گاو و از 120 به بالا در هر چهل رأس یک گاو لازم دانسته اند. مالک، شافعی، احمد حنبل، سفیان ثوری و جماعتی، در بین چهل، و شصت، چیزی لازم نمی دانند. در شصت، دو تبیع، در هفتاد، یک مسنه و دو تبیع، در هشتاد، دو مسنه و در نود، سه تبیع لازم دانسته اند (رک: بدایه المجتهد ج 1 ص 253). [2]- تبیع و تبیعه بر وزن حمید و حمیده، از تبعیت بمعنی پیروی: بچه گاو یک ساله تا دو ساله است که غالبا دنبال مادر می افتد.