ترجمه الجمل و العقود فی العبادات صفحه 96

به حد نصاب، چرا بودن و گذشتن سال. در گوسفند، ارقام فاقد زکاه را «عفو» و آن چه از بابت زکاه می گیرند «فریضه» نامند.

گوسفند دارای پنج نصاب است [1].

اول- چهل رأس، و زکاه آن یک رأس گوسفند است.

دوم- صد و بیست و یک رأس، و زکاه آن دو گوسفند است.

سوم- دویست و یک رأس، و در آن سه گوسفند است.

چهارم- سیصد و یک رأس، و در آن چهار گوسفند است.

پنجم- چهار صد [2] رأس که از هر صد رأس

تا هر قدر که بالا رود یک گوسفند زکاه گیرند.

[1] در دو مورد از نصابهای گوسفند بین فقهای شیعه اختلاف وجود دارد: 1- صدوق و پدرش علی بن بابویه متوفی 329 در اولین نصاب به جای 40، 41 را نصاب دانسته اند اما این قول بلحاظ ضعف آن، مورد اعتنا قرار نگرفته و برخی صریحا دعوی اجماع بر مسأله نموده اند. 2- در نصاب چهارم، عده ای مانند شیخ مفید، سید مرتضی، صدوق، إبن ابی عقیل، سلار، إبن ادریس و إبن حمزه گفته اند: چون عدد به 301 برسد در هر صد رأس یک رأس گوسفند لازم است. و بنا بر این قول، گوسفند دارای چهار نصاب خواهد بود. ولی قول مشهور که حتی برخی دعوی اجماع بر آن نموده اند همانست که در متن آمده رک: مصباح الفقیه ج 3 ص 24. جمهور فقهاء اهل سنت، قول اول، و حسن بن صالح بن حی (یکی از زهاد متمایل به زیدیه، متوفی 167) قول اخیر را بر گزیده اند. رک: بدایه المجتهد ج 1 ص 253. [2]- در اینجا اشکال مشهوریست در فرق و ثمره میان زکاه چهارم و پنجم، چه این که در 301 و 400 رأس هر دو یک فریضه و آن 4 گوسفند است و از 301 و 500 تفاوتی در آن حاصل نمی شود پس چه فائده ای بر نصاب پنجم (400) مترتب می شود و چرا نصاب پنجم