جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 100

است، در اطراف کعبه، فراوان‌تر و پایدارتر است. از این‌رو فرمود: مُبارَکاً. «مبارک»، شی‌ء ثابت و بادوام را گویند.

استمرار عبادت در اطراف کعبه- به گونه‌ای که جز به هنگام نماز جماعت، لحظه‌ای طواف بر گرد آن قطع نمی‌شود- و ثواب مضاعف عبادت و نیز آمرزش گناهان در کنار کعبه، از نشانه‌های «مبارک» بودن آن دانسته شده است، (1) لیکن ظاهراً هیچ دلیلی بر تقیید این برکت وجود ندارد.

سیزدهم. وسیله هدایت‌

کعبه وسیله هدایت جهانیان است؛ إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ مُبارَکاً وَهُدیً لِلْعالَمِینَ. همه عابدان و سالکان به سوی کعبه متوجه‌اند و از آنجا دعوت حق به وسیله بسیاری از انبیا (علیهم السلام) به گوش جهانیان رسیده است، از این‌رو خدای سبحان درباره آن فرمود: هُدیً لِلْعالَمِینَ. چنان‌که خاتم‌الأنبیاء از آنجا مردم را به توحید فراخواند و وجود مبارک خاتم‌الأوصیاء نیز هنگام ظهور و قیام از آنجا پیام خویش را به گوش جهانیان می‌رساند. همچنین در آنجا نشانه‌های روشن الهی: فِیهِ آیاتٌ بَیِّناتٌ (2)

و وسیله‌های فراوان دیگر برای هدایت مردم وجود دارد.

شناخت خدای سبحان به دلالت آیات بیّن الهی در کعبه و اطراف آن، و نیز دلالت کعبه بر جهتی که باید بدان‌سو نماز گزارد، و راهیابی به بهشت به سبب انجام حجّ و طواف بر گرد کعبه، از مصادیق «هدایتِ» الهی در آن سرزمین به شمار آمده است. (3) لیکن چنان‌که اشاره شد ظاهراً هیچ دلیلی بر تقیید «برکت و هدایت» مذکور یا تفصیل بین آن دو وجود ندارد.

چهاردهم. مصونیت کعبه‌

1- 1 مجمع البیان، ج 1- 2، ص 798.
2- 2 سوره آل‌عمران، آیه 97.
3- 3 مجمع البیان، ج 1- 2، ص 798.