جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 104

پس اگر کعبه به همه شرافت‌ها مزیّن است و وظایفی در این باره مقرّر شد، روح مراسم و جان مناسک آن ولایت و امامت و شاخت امام و خضوع در برابر اوست. از این‌رو آنگاه که فضایل امیرمؤمنان علی بن ابی‌طالب (ع) مطرح شد و عده‌ای خود را برتر از آن حضرت می‌پنداشتند، خداوند در بیان برتری آن حضرت به عنوان برجسته‌ترین مصداق اهل ایمان و جهاد فرمود: سیراب کردن حج‌گزاران و عهده‌داری تعمیر کعبه، هرگز همتای ایمان مؤمنان به مبدأ و معاد، و هجرت و جهاد آنان در راه خدا نیست؛ أَجَعَلْتُمْ سِقایَهَ الْحاجِّ وَعِمارَهَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ کَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآْخِرِ وَجاهَدَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ. (1)

حرمتِ کعبه، که قصد سوء نسبت به آنْ عذاب دردناک الهی را در پی دارد، به احترام ولایت است که این ولایتْ باطن مقام‌های شامخ نبوت، رسالت و امامت است. از این‌رو کسی که امام خود را نشناخت و زندگی او چون مرگش جاهلی بود، (2) اگر به دورن کعبه نیز پناه ببرد از امن الهی برخوردار نیست و دشمن وی مهلت می‌یابد تا دستگیرش کند، هرچند این کار در گرو ویرانی کعبه باشد، زیرا هیچ فراخوانی از سوی خداوند به اندازه دعوت به ولایت و امامت نیست: «لَمْ یُنادَ بِشَی‌ءٍ کَما نُودِیَ بِالْولایهِ». (3) توضیح بیشتر درباره ارتباط شئون گوناگون حج با ولایت، در فصل پنجم از بخش یکم گذشت.

شانزدهم. نشان قبله‌

اشاره

اهمیت و جایگاه قبله، به لحاظ نشان کیان دین و امت بودن، چنان است که مسلمانان را «اهل قبله» می‌نامند همان‌گونه که به اهل قرآن معروف‌اند. از این‌رو خدای سبحان قبله را آزمونی بزرگ دانسته است؛ وَإِنْ کانَتْ لَکَبِیرَهً. (4)

قبله مسلمانان، پیش از هجرت و اندکی پس از آن، بیت‌المقدس بود؛ اگرچه رسول

1- 1 بحار، ج 22، ص 288 سوره توبه، آیه 19.
2- 2 مناقب، ج 1، ص 246.
3- 3 کافی، ج 2، ص 18.
4- 4 سوره بقره، آیه 143.