جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 118

براساس برخی روایات، حجرالأسود از بهشت آمده و در آغاز رنگ آن سفید بوده و به تدریج بر اثر استلام گنهکاران، سیاه شد و به حالت کنونی درآمده است: «... کانَ مَلَکاً مِنْ عُظَماءِ الملائکهِ عِندَ اللهِ ...»، «إنّ الحَجَر کانَ دُرَّهً بَیْضاءَ فِی الْجَنّهِ ...»، «... وکان أَشدَّ بَیاضاً مِنَ اللَبَنِ فَاسوَدَّ مِنْ خَطایا بَنی آدمَ وَلَوْلا ما مَسَّهُ مِنْ أرجاسِ الْجاهِلیِه مامَسَّهُ ذُوعاههٍ إِلا بَرَأَ».

بعضی مفسّران که در هر پدیده‌ای در پی یافتن توجیه و تعلیلی مادی‌اند، در ردّ این‌گونه روایات گفته‌اند: نزول سنگ از آسمان یا بهشت، معنا ندارد!! (1)

در پاسخ و نقد آن سخن باید توجه داشت: (2) مؤیدِ روایاتی که مورد اشکال قرار گرفته، آیاتی است که در آنها به انزال نعمت‌های الهی از خزاین غیب تصریح شده است، مانند وَإِنْ مِنْ شَیْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ، (3) خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها وَأَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ الأَنْعامِ ثَمانِیَهَ أَزْواجٍ (4)

و وَأَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ. (5) کلمه «انزال» به معنای آفرینش نیست، بلکه به معنای فروفرستادن و انزال واقعی از فراطبیعت به عالم طبیعت و همچون نزول قرآن در شب قدر است. البته مراد، انزال به نحور تجلّی است، نه به صورت تجافی، مانند نزول برف و باران. یعنی چنین نیست که با تنزّل موجودات جهان طبیعت از عالم بالا، مخازن الهی از آنها تهی شود؛ زیرا خزاین الهی در معرض کاستی یا نابودی نیست؛ ما عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ وَما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ. (6) وجود

1- 1 المنار، ج 1، ص 466- 468.
2- 2 المیزان، ج 1، ص 290- 295.
3- 3 سوره حجر، آیه 21.
4- 4 سوره زمر، آیه 6.
5- 5 سوره حدید، آیه 25.
6- 6 سوره نحل، آیه 96.