جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 133

می‌دهد و اگر کسی از نوشیدن آن رفع گرسنگی را قصد کند خداوند او را سیر می‌کند و چنانچه به قصد حاجتی دیگر نوشیده شود خداوند تعالی آن حاجت را برآورده می‌کند؛ «ماءُ زَمْزَم لِما شُرِبَ لَهُ؛ مَنْ شَرَبَهُ لِمَرَضٍ شَفاهُ اللهُ أَوْ لِجُوعٍ أَشْبَعَهُ اللهُ أَوْ لِحاجَهٍ قَضاها اللهُ». (1) آن حضرت پس از نوشیدن آب زمزم، از خدای تعالی علم سودمند، روزی فراوان و شفای از هر بیماری را طلب می‌کرد: «اللّهُمَّ إِنّی أسْأَلُکَ عِلْماً نافِعاً وَرِزْقاً واسِعاً وشِفاءً مِنْ کُلِّ داءٍ وسُقْمٍ». (2) امام‌صادق (ع) درباره شفابخشی زمزم فرمود: آب زمزم، درمان هر دردی است؛ «ماءُ زَمْزَم شِفاءٌ مِنْ کُلِّ داءٍ». (3) از این‌رو مستحب مؤکّد است که زائران بیت‌الله الحرام از آن آب نوشیده و به پیروی از رسول‌اکرم چنین دعا کنند: «اللّهُمَّ اجْعَلْهُ عِلماً ...». (4)

رسول‌اکرم در مکه از آب زمزم استفاده می‌کردند و پس از هجرت به مدینه نیز از شدت علاقه به آب زمزم، آن را استهداء می‌کردند. از این‌رو زائران در بازگشت از مکه، آب زمزم را برای آن حضرت، سوغات می‌آوردند و ایشان نیز آن هدیه را می‌پذیرفتند. (5)

نکته: از نام‌های زمزم، حفیره عبدالمطلب، المضنونه والمصونه است. (6) سرّ نامگذاری چشمه زمزم به مضنون (7) یا مصون این است که در برهه‌ای از تاریخ- از زمان استیلای قبیله خزاعه بر مکه، که این چاه را کور کردند، تا زمان تولیت حضرت عبدالمطلب که مأمور حفر مجدد آن شد (8)- فرو رفت و از آن، آب نمی‌جوشید. پس راز اشتهار آن به بئر عبدالمطلب نیز این است که عبدالمطلب آن را بازگشایی و بازسازی کرد.

***

فصل دهم: صفا و مروه‌

1- 1 بحار، ج 57، ص 45.
2- 2 کافی، ج 4، ص 250.
3- 3 همان، ج 6، ص 387.
4- 4 همان، ج 4، ص 430.
5- 5 وسائل‌الشیعه، ج 9، ص 350- 351.
6- 6 همان، ص 351 و 515- 516.
7- 7 «ضنّ» به معنای بخل ورزیدن است و چیز نفیسی را که بدان بخل ورزیده شود مضنون گویند.
8- 8 کافی، ج 4، ص 219- 220.