جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 135

صفا و مروه به لحاظ نوع سنگ‌های آنهاست. (1)

در جاهلیت، بر فراز صفا و مروه دو بت به نام‌های «اساف» (اثاف) و «نائله» (2) نصب شده بود که هنگام سعی، آن دو بت را نیز تبرکاً مسح می‌کردند. (3) به همین سبب برخی مسلمانان صدر اسلام از سعی بین صفا و مروه پرهیز می‌کردند. خدای سبحان برای رفع این توهم و تحاشی، فرمود: صفا و مروه از شعائر الهی است و وجود آن دو بت در صفا و مروه نباید مانع سعی پنداشته شود؛ إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَهَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِما. (4) صفا و مروه بدین لحاظ همچون کعبه است؛ زیرا در جاهلیت کعبه را نیز غاصبانه بتکده کردند و این را نباید مانع طواف بر گرد خانه خدا دانست.

صفا و مروه همچون سایر اماکن و مناسک حج جزو علائم عبادی است؛ إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَهَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ. شعائر جمع «شعیره» به معنای علامت است. البته این بدان معنا نیست که صفا و مروه، تنها علایم و نشانه‌های تکوینی حق است؛ زیرا به لحاظ تکوین، همه موجودات شعیره‌الله و از شعائرالله‌اند. صفا و مروه، همچون کعبه، عرفات، مشعر و منا، شعائر جعلی و تشریعی است تا علائم عبادت باشد.

***

فصل یازدهم: عرفات‌

1- 1 لسان العرب، ج 15، ص 275- 276 مرا.
2- 2 کافی، ج 4، ص 546؛ بحار، ج 15، ص 355.
3- 3 بحار، ج 96، ص 235.
4- 4 کافی، ج 4، ص 435 سوره بقره، آیه 158.