جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 141

بیان امام‌صادق (ع) از هیمن‌رو به «خیف» موسوم شد؛ زیرا بخش‌هایی از یک دشت را که نسبت به زمین‌های اطراف، مرتفع باشد خیف گویند. (1)

فخر رازی درباره نشانه‌های حق در سرزمین مکه و به ویژه منا می‌گوید: سالانه ششصدهزارنفر (در آن زمان) هرکدام با هفتاد ریگ جمرات را رمی می‌کنند، اما از فضایل آن سرزمین این است که طولی نمی‌کشد ریگ‌ها پس از جمع شدن برچیده می‌شود. (2) البته در سال‌های اخیر مأموران دولت، اطراف جمرات را پاکسازی و تسطیح می‌کنند امام آن زمان چنین نبوده است.

در منا مسجدی به نام مسجد کبش (گوسفند) بوده است. سرّ نامگذاری آن به کبش این است که گوسفند قربانی و فدایی اسماعیل (ع) در آن مکان ذَبْح شد. (3) در کنار این مسد سنگی بود که فدای مزبور روی آن ذَبْح شد. (4) از امیرمؤمنان علی (ع) نقل شده است که ذَبْح فداء بین جمره اولی و جمره وُسطی در دامنه کوه مقابل، یعنی «کوه ثبیر» بود، نه در مکان یاد شده. مؤید این نقل، روایتی است از ابن عباس که گفت: رسول‌اکرم در مکان قربانی ابراهیم (ع) قربانی کرد و همانجا را محلّ قربانی قرار دهید و همه سرزمین منا محلّ قربانی است. محلّ قربانی رسول‌اکرم بین دو جمره اولی و وسطی بوده است. (5)

***

بخش سوم: مناسک حج‌

فصل یکم: سرّ عبادت‌

عبادت، غایت خلق است نه خالق‌

1- 1 بحار، ج 96، ص 271- 272.
2- 2 تفسیر کبیر، ج 8، ص 159.
3- 3 مرآةالحرمین، ج 1، ص 326.
4- 4 همان.
5- 5 همان.