جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 170

تملکه وما ملک» (1) و بدین سخنْ وجود شریک را برای خدای سبحان اثبات می‌کردند، هرچند که این شریک نیز مِلک خود او بود! امّا لبیک در اسلام، زاری و لابه به درگاه واحد محض و بانگی خیره‌کننده علیه هر نوع شرک جلیّ یا خفیّ است. این نکته برای کسی که شاهد بلند شدن فریاد و بانگ لبیک در دشت و بیابان بوده و به هنگام برآمدن بر روی هر تپه و پُشته‌ای و فرود آمدن در هر دشت و صحرایی بر گفتن آن مداومت ورزیده، به‌خوبی روشن و نمایان است.

نصوص اهل‌بیت نبوت (علیهم السلام) نیز بر این نکته گواه است. از جمله اینکه: هرکسی که سنّتی جاهلی را به کار بندد یا به پلیدی مال حرام آلوده شود و لبیک گوید، هنگام لبیک گفتن به او گفته می‌شود: «لا لَبَّیْکَ عَبْدی وَلا سَعْدَیْکَ». (2) از همین‌روست که امام‌کاظم (ع) فرمود: ما خاندانی هستیم که هزینه نخستین حجّمان (حج صروره) و مهر زنانمان و کفن‌هایمان را از پاک‌ترین اموالمان بر می‌گیریم. «إنّا أهْلُ بَیْتٍ، حَجُّ صَرُورَتِنا وَمُهُورُ نِسائِنا وَأکفانُنا مِنْ طهُورِ أمْوالِنا». (3)

اشاره به اینکه حج، فریادی علیه جاهلیت است، از این نکته نیز بر می‌آید که روایات وارد در خصوص «تلبیه» ابراهیم خلیل و موسای کلیم و خاتم‌النبیین (علیهم السلام) بیشتر و فراوان‌تر از روایاتی است که درباره پیامبران و فرستادگان دیگر نقل شده است. (4)

راز تلبیه‌

احرام و لبیک گفتن به معنای پاسخ دادن به ندای وحی و اجابت دعوت الهی است. از این رو حج‌گزاران راستین هنگام تلبیه چنان به هراس عقلی بیمناک می‌شدند که رنگ آنان زرد می‌شد و صدایشان می‌گرفت و گاه مدهوش می‌شدند و می‌گفتند: می‌ترسیم به ما گفته شود: به درستی به ندای حج پاسخ ندادی؛ «لالَبَّیْکَ ولاسَعْدَیْکَ». (5)

1- 1 کافی، ج 4، ص 542.
2- 2 وسائل‌الشیعه، ج 8، ص 102- 103.
3- 3 همان.
4- 4 همان، ج 9، ص 47- 49 و 55.
5- 5 بحار، ج 7، ص 16 و ج 64، ص 337.