جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 173

حج، مجموعه‌ای منظم از یک سلسله عبادت‌های خاص است که هریک به تنهایی در خورِتوجه است. همان طور که با تکبیره الإحرامِ نماز، بسیاری از کارها که با روح عبادت ناسازگار است بر نمازگزار تحریم می‌شود و با سلام پایان نماز، آن ممنوعیت‌ها برطرف می‌شود، در حج و عمره نیز با احرام و لبیک گفتن، بسیاری از اموری که جنبه تعبّدی در پرهیز از آنها قوی بوده و آزمون الهی در آنها بسیار نیرومند است، حرام شده (1) و دوره احرام به صورت یک دورد تعبّد محض و امتحان صرف درآمده است. (2) آنگاه با انجام مناسک حج و فرارسیدن مراسم تحلیل، عقد احرام گشوده می‌شود و شخص مُحرم از آن ممنوعیت‌ها بیرون می‌آید.

احرام و رعایت حدود آن، روح را از هر بندی رها و از قید هر شهوت و غضبی آزاد و مغز را از هر فکر باطلی پاک و دل را از هر خیال خامی نجات می‌بخشد؛ زیرا همه اموری

الف. محرمات مشترک بین مردان و زنان که عبارت است از: 1- زدودن مو از بدن خود یا دیگری چه مُحرم و چه غیرمُحرم. 2- بیرون آوردن خون از بدن. 3- گرفتن ناخن. 4- کندن دندان. 5- کندن درخت یا گیاه حرم. 6- دربرداشتن سلاح مگر در صورت ضرورت. 7- شکار صحرایی مگر از آزار آن بترسد. 8- انواع استفاده از بوی خوش. 9- سرمه کشیدن. 10- نگاه کردن در آینه. 11- جدال. 12- روغن مالیدن به بدن. 13- عقد کردن دائم یا موقت و همچنین شاهد عقد شدن. 14- استمناء. 15- کامجویی جنسی، مانند نگاه با شهوت، بوسیدن، آمیزش و هرگونه لذت جنسی. 16- انگشتر به دست کردن برای زینت و حنا بستن. 17- فسوق، یعنی دروغ، فخرفروش و فحش. 18- کشتن و انداختن حشرات ساکن در بدن.

ب. محرمات مخصوص مردان: 1- پوشاندن سر. 2- زیر سایه رفتن در حال حرکت. 3- پوشیدن لباس دوخته. 4- پوشیدن کفش یا جورابی که تمام روی پا را بگیرد.

ج. محرمات مخصوص زنان: 1- پوشاندن صورت. 2- پوشیدن زیور برای زینت.

بنابراین، محرمات احرام 24 عدد است. ویژگی‌ها و تفصیل احکام این محرمات و نیز کفاره‌ها و احکامی که بر عدم رعایت آنها مترتب است در کتاب‌های مناسک حج آمده است.