جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 174

که موجب تیرگی روح و آلودگی جان می‌شود در حال احرام تحریم می‌گردد تا جانِ خالص و روحِ پاک، شایسته طواف خانه خدا گردد؛ خانه‌ای که از هر آلودگی پاک و منزّه است.

خانه خدا محور حرّیّت و مدار آزادی است، از این‌رو مُحرمی که آهنگ زیارت آن را دارد، حق ندارد صید حرم را اسیر کند یا در اسیر شدنش کمک کند یا آن را برماند یا صیاد را به آن راهنمایی کند؛ زیرا همه این کارها با روحیه آزادی‌خواهی مخالف است و تا انسان آزاد نشود صلاحیت طواف کوی آزادی را ندارد.

بنابراین، خدای سبحان در ایجاد هماهنگی بین تشریع و تکوین، مکانی مقدس را با شرایط اقلیمی نامناسب محل آزمون قرار داد تا انسان‌ها در پرتو ریاضت ممدوحی که به واسطه محرمات احرام و نیز مناسک حج و عمره انجام می‌دهند آلودگی‌ها و تعلقات، پاک و خالص گردند. (1)

نمونه‌ای از آزمون مذکور اینکه، از سویی استفاده از عطر و بوی خوش در حال احرام حرام است و از سوی دیگر هنگام انجام مناسک حج و عمره در تماس و مجالست و همراهی با افراد بدبو، یا هنگام عبور از کنار قربانگاه، گرفتن بینی از بوی نامطبوح حرام است. این‌گونه امور انانیّت انسان را شکسته، تفاخر و تکبر را از روح می‌زداید آن‌سان که با انجام حج و عمرده کامل، بنده وارسته حق می‌شود.

این دوره سازندگی آنچنان در جامعه اسلامی مؤثّر واقع شد که آنان که از خوردن سوسمار در دوران توحّش جاهلی نمی‌گذشتند و برای شکار آن بر یکدیگر پیشی می‌گرفتند، اکنون به فرمان الهی از آهوان صحرایی می‌گذرند و در دوران تمدن اسلامی بر اثر فرمان وحی، بر همه امیال و خوسته‌های خود پیروز می‌شوند.

دوره پربار احرام در ساختن انسان چنان تأثیر بنیادین دارد که ثمره گوارای آن در عینیت جامعه معتقد و متعهّد به محتوای حج و زیارت، به خوبی مشهود است.

***

فصل چهارم: طواف‌

ادب ورود به مسجدالحرام‌