جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 183

طبق ترتیب واجب در اعمال و مناسک حج و عمره، پس از طواف، باید نماز طواف خوانده شود که درباره مکان آن در قرآن کریم چنین آمده است: مقام ابراهیم را به عنوان مصلّا و جای نماز انتخاب کنید: وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِیمَ مُصَلًّی. (1)

کعبه مرجع انسان‌هاست. از این‌رو مراجعه به آن زیاد و طواف بر گرد آن بسیار است و چون پس از هر طواف، نماز طواف گزارده می‌شود، از جایگاه آن نماز، که جای ایستادن حضرت‌ابراهیم (ع) بوده، به «مُصلّا» تعبیر شده که نشان حضور پیوسته و مداوم نمازگزاران در آن مقام است، چنان‌که گویا این ویژگی ملکه آن مقام است؛ زیرا مُصَلّا، به صورت ملکه، به مکانی گفته می‌شود که دائماً در آن نماز خوانده شود.

بر اساس روایات اهل‌بیت نوبت (علیهم السلام) نماز طواف باید پشت یا جَنب مقام ابراهیم به‌جا آورده شود. (2) تقدم بر مقام به‌گونه که مقامْ مأموم فرض شود هتک حرمت آن محسب است. از این‌رو نماز در جلو مقام به گونه‌ای که مقام پشت سر نمازگزار قرار گیرد تجویز نشده است.

حضرت‌ابراهیم (ع) اسوه سالکان کوی حق است (3) و نزدیک شدن به جای پای او و

1- 1 سوره بقره، آیه 125.
2- 2 وسائل‌الشیعه، ج 9، ص 478- 482.
3- 3 سوره ممتحنه، آیه 4.