جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 195

زائران خانه خداست و کاملًا آگاه است که حج‌گزار با چه نیّتی آمده و با چه انگیزه‌ای باز می‌گردد و به آن شهادت می‌دهد.

عرفات، سرزمین دعا

نقش نیایش در وصول به رحمت بیکران الهی، با بیان امام‌صادق (ع) که فرمود: «الدُّعاءُ کَهْفُ الإجابَهِ کَما أنّ السَّحابَ کَهْفُ الْمَطَرَ» (1)

به‌خوبی روشن است. طبق این بیان نورانی همان‌طور که ابر، قرارگاه باران است، دعا نیز قرارگاه اجابت است. به بیان دیگر، اجابت در درون دعاست، همان‌طور که باران در نهاد ابر تعبیه شده است.

همه حالات زندگی برای نیایش مناسب است لیکن دوران پربار حج و حضور در مواقف آن، شکوه بیشتری برای دعا و تأثیر فراوان‌تری برای نیایش دارد و چون دعا از ضمیر صاف، مورد قبول است و احرام و آهنگ کعبه آزاد و پاک، در تصفیه ضمیر تأثیری به‌سزا دارد، نیایش در حج و دعا در مواقف آن بهترین اثرها را به همراه خواهد داشت. از این‌رو برای هر برنامه از مناسک حج، دستور ویژه‌ای در مورد نیایش داده شده است و عمده آن دعای عرفه در صحرای عرفات است.

روز عرفه روز دعا و نیایش است و اگرچه روزه آن روز مستحب است لیکن اگر روزه گرفتن موجب ضعف شود، آن‌گونه که انسان نتواند دعاهای این روز را بخواند، خواندن دعا بر روزه گرفتن مقدم است. (2)

روایات فراوانی درباره اعمال روز عرفه و هنگام وقوف در عرفات، به‌ویژه کیفیت دعا در آن موقف نقل شده که بخشی از آنها در خصوص دعاهای آن روز، و بخشی نیز در اهتمام و ترغیب به دعا کردن به دیگران است، به‌گونه‌ای که برخی شاگردان اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) همه همّ خود را در آن سرزمین که دعاها در آن مستجاب است، صرف دعا برای غیر می‌کردند.