جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 196

علی بن ابراهیم در این‌باره از پدرش نقل کرده که گفت: عبدالله بن جندب را در عرفات دیدم که زمانی طولانی دست به سوی آسمان بلند کرده، سیلاب اشک از گونه‌هایش بر زمین سرازیر بود، به گونه‌ای که من شخص دیگری را این‌چنین در حال مناجات ندیدم. هنگامی که مردم از عرفات عازم مشعر بودند به او گفتم: سی را بهتر از تو در حال نیایش ندیدم. عبدالله گفت: به خدا سوگند در آن حال فقط برادرانم را دعا می‌کردم؛ زیرا از امام‌کاظم (ع) شنیدم که فرمود: کسی که به دور از چشم برادر (ایمانی‌اش) در حق وی دعا کند از جانب عرش ندا داده می‌شود که صدهزار برابر آنچه برای او خواستی نصیب تو خواهد شد؛ «مَنْ دَعا لأخیهِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ نُودِیَ مِنَ الْعَرْشِ: وَلَکَ مِأهُ ألْفِ ضِعْفٍ مِثْلهِ». پس شایسته نبود که من صدهزار برابر دعا مستجاب را به خاطر یک دعا که برآورده شدنش معلوم نیست واگذارم. (1)

قُرب خداوند به بندگان‌

حج مواقف و مناسکی دارد که هریک با خصوصیتی همراه است که در دیگری نیست یا اندک است. از همین‌رو، و نیز به قرینه حدیث شریف نبویِ «الْحَجُّ عَرَفَهُ»، (2) بعید نیست در عرفات معرفتی پدید آید که آن معرفت در مورد دیگر یافت نمی‌شود. حج به سبب همین آگاهی خاص که جز در عرفات یافت نمی‌شود سبب تعالی و نیل انسان به اوج قلّه عالم امکان، یعنی «خُلق عظیم» است.

روز عرفه و سرزمین عرفات هریک مقامی ویژه دارد که رسیدن بدان‌ها برای آن حج‌گزاری میسّر می‌شود که این‌دو مقام را در دیگر زمان‌ها و مواقف معیّن حج ادراک کند و بدین ترتیب خود را برای ادراک دعا آماده کند، تا آنکه روح او به عزّ عرش خدا بیاویزد و به معدن عظمت برسد و خودْ عظیم شود. (3)

1- 1 کافی، ج 2، ص 508 و ج 4، ص 465.
2- 2 محجّةالبیضاء، ج 2، ص 204.
3- 3 مفاتیح‌الجنان، مناجات شعبانیه.