جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 198

وأنّکَ لاتَحتَجِبُ عن خلقِکَ إلا أنْ تَحجُبَهُمُ الأعمالُ دونَکَ». (1) انسان برای رهیدن از این حجاب، باید از خویشتن سفر کرده، از خواسته‌های خود هجرت کند تا مصداق وَمَنْ یَخْرُجْ مِنْ بَیْتِهِ مُهاجِراً إِلَی اللَّهِ (2)

شود. اگر کسی از خودبینی نجات پیدا کرد راه مشاهده اسرار الهی و نیل به جنّه‌اللقاء برایش باز است.

ایام حج و مناسک آن و به ویژه سرزمین عرفات بهترین فرصت برای رهایی از خودبینی و هجرت از بیت نفس است. قرآن‌کریم در تبیین این هجرتِ مکانتی چنین فرمود: از پلیدی و زشتی مهاجرت کن؛ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ. (3) اگر کسی از پلیدی هجرت کند و از تنگنای طبیعت به درآید، هرگونه مرگی که به سراغ او آید، خداوند خود عهده‌دار اجر اوست؛ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَی اللَّهِ. (4)

بخش‌هایی از دعای عرفه امام‌حسین (ع)

دعاهای خاص حج آکنده از برکات زمانی و مکانی و غیر آن است. بهترین نیایشی که جنبه سیاسی عبادی حج و زیارت را به خوبی تبیین می‌کند، دعای عرفه سیدِ شاهدانِ کوی شهود و شهادت، حضرت حسین‌بن علی است؛ زیرا حضرتش در این دعا هم دستور کفرستیزی و راه طاغوت‌زدایی و رسم سلحشوری و سنّت سرکوبی جنایتکاران را ارائه می‌کند و هم ستایش حکومت اسلامی و تقدیر دولت مکتبی و ظهور ولایت الهی را نشان می‌دهد و هم تجلی هستی ذات اقدس خداوند و ظهور گسترده و همه‌جانبه آن ذات مقدس و خفای هرچه غیر اوست در پرتو نور او، و پی بردن به او از خود او و به غیر او بها ندادن و غیر او را به او شناختن و ذاتش را عین شهود و مستغنی از استشهاد دانستن را تفهیم می‌کند.

1- 1 مفاتیح‌الجنان، دعای ابوحمزه ثمالی.
2- 2 سوره نساء، آیه 100.
3- 3 سوره مدّثّر، آیه 5.
4- 4 سوره نساء، آیه 100.