جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 203

به فرمان خدای سبحان حج‌گزاران پس از غروب آفتاب روز نهم ذی‌حجّه از سرزمین عرفات به سوی مشعرالحرام حرکت کرده؛ فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْکُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ (1)

و شب را در آنجا سپری می‌کنند. وقوف در مشعر، همچون وقوف در عرفات از ارکان حج است. در این فرصت، زائران پاسی از شب را به جمع‌آوری سنگریزه برای رمی جمرات می‌گذرانند.

مشعرالحرام جزو محدوده حرم و اوّلین دَرِ ورودی (2) آن است. کسی که در روز عرفه و سرزمین عرفات، به علوم و معارف الهی عارف و به آداب ویژه دینی متعبّد شد، لایق آن است که وارد حرم شده و در راهرو و دالان ورودی آنْ شبی را بیتوته کند و از همانجا سنگریزه‌هایی را جمع‌آوری کرده تا در روز دهم در منا جمرات و شیطان را رمی کند.

راز وقوف و بیتوته در مشعرالحرام این است که، حج‌گزار قلب خود را با شعار تقوا آگاه کرده، تقوا و خوف از خداوند را شعار دل خود قرار دهد (3) تا قلب او با تقوا شناخته شود؛ که شعار هر قومی معرّفِ آن قوم است. بنابراین، اگرچه تقوا در همه مناسک حج مطرح است لیکن تجلّی ویژه آن هنگام وقوف در مشعرالحرام، مشهودِ واقفان بر اسرار است.

1- 1 سوره بقره، آیه 198.
2- 2 کافی، ج 4، ص 224؛ ر. ک: همین کتاب، ص 46.
3- 3 ر. ک: همین کتاب، پانوشت صفحات 171- 174 حدیث شبلی.