جرعه‌ای از صهبای حج صفحه 216

5. آیه شریفه لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَیَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَعْلُوماتٍ عَلی ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِیمَهِ الأَنْعامِ (1)

افزون بر شمول سود صوری و منفعت معنوی امت اسلامی، یاد حق را هدف دانسته و مهم‌تر آنکه به جای نام قربانی، یاد خدا را ذکر می‌کند تا روشن شود که هدف از «تضحیه» همانا «تسمیه خداست»، نه صرف نَحر و ذَبْح. یعنی به جای اینکه بفرماید: «قربانی کنند»، می‌فرماید: «خدا را به یاد آورند که آنها را از دام‌های حلال، مانند گوسفند، روزی داد»، به طوری که هم اصل قربانی به نام حق آغاز گردد و هم همه نعمت‌های دامی در طول مدت زندگی برای همه انسان‌ها به عنوان یاد خدا مطرح شود.

6. سالار شهیدان امام‌حسین (ع) در سال 60 هجری به منا نرفت لیکن قربانی‌های گرانقدری داد و نیز وجود مبارک خویش را فدا کرد تا مکه و منا بماند. از این‌رو امام‌سجاد (ع) در شام خود را فرزند مکه و منا معرفی فرمود: «أنَا ابْنُ مَکَّهَ وَمِنی، أنَا ابْنُ الْمَرْوَهَ وَالصَّفا». (2)

بنابراین، کسی که جان خویش را فدای خدای سبحان کند، از منا و عرفات و ... ارث می‌برد، زیرا هم زمین مال خداست و آن را به هرکس بخواهد ارث می‌دهد؛ إِنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ یُورِثُها مَنْ یَشاءُ (3)

و هم زمینه کمال متعلق به اوست و به هرکس بخواهد ارث می‌دهد. بر این اساس، همه شهدا و راهیان راه امام، وارثان عرفات و مشعر و منا و اسرار آن هستند.

***

فصل سیزدهم: تراشیدن موی سر (حَلْق)

اشاره

1- 1 سوره حج، آیه 28.
2- 2 بحار، ج 45، ص 161. در فصل پنجم از بخش اول، در مبحث «پیوند شئون حج با ولایت»، درباره حدیث شریف مزبور، توضیحی نسبتاً مبسوط ارائه شد؛ ر. ک: ص 48.
3- 3 سوره اعراف، آیه 128.